
Kelecoş 2.0
Türk mutfağından ana yemek. 1 sa 25 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: profesyonel.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 25 dk
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Profesyonel
- Mutfak
- Türk mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Alerjenler
- Gluten, Süt, Yumurta
Malzemeler
Kuzu
- 600 g kuzu kontrfile (sırt fileto, zarları alınmış)
- 6 g tuz
- 1/2 tk karabiber
- 1 yk nötr yağ
- 30 g tereyağı
- 1 dal kekik
Kavurma kırığı
- 250 g yağlı kuzu kıyma
- 1/2 tk tuz
Kurut sosu
- 120 g kurut (rendelenmiş)
- 300 ml ılık su
- 50 g soğuk tereyağı (küp)
Ekmek bloğu
- 200 g bayat köy ekmeği (kabuksuz, 1,5 cm küp)
- 150 ml süt
- 2 yumurta
- 60 g kurut sosu (yukarıdan)
- 20 g tereyağı
- 1 tutam tuz
Soğan reçeli
- 3 kuru soğan (ince yarım ay)
- 30 g tereyağı
- 1 tk üzüm pekmezi
- 1/2 tk tuz
Çıtır soğan
- 1 kuru soğan
- 2 yk un
- 300 ml ayçiçek yağı
Kırmızı yağ
- 40 g tereyağı
- 1 tk pul biber
- 1/4 tk kuru nane
Bitiş
- tere filizleri
- pul tuz
Gerekli ekipmanlar
- Rende
- Karıştırma kabı
- Fırın
- Tava
- El blenderı
- İnce süzgeç / chinois
- Tencere
- Profesyonel çırpıcı
- Pasta çemberi / servis halkası
- Fırın tepsisi
- Pişirme kâğıdı
- Süzgeç / kevgir
- Mutfak termometresi
- Döküm tava
- Şef bıçağı
- Kesme tahtası
Yapılışı
- Kurudu ıslat ve fırını ısıt: Rendelenmiş kurudu ılık suyla karıştır ve 20 dk ıslat. Fırını 180°C'ye ısıt. Kuzu fileto ve kıymayı buzdolabından çıkar, filetonun her yanına tuz ve karabiber serp
- Soğan reçeli: Geniş bir tavada 30 g tereyağını erit, ince soğanı ve tuzu ekle. Orta-kısık ateşte arada karıştırarak 30 dk, soğan koyu karamel rengine ve reçel yumuşaklığına gelene kadar pişir. Dibi tutarsa bir kaşık su ekleyip kazı. Son dakikada pekmezi kat. Kelecoşta tereyağında kavrulan soğanın tatlılığı burada yoğunlaştırılmış bir reçel oluyor
- Kurut sosu: Islanan kurutu el blenderıyla 1 dk, tamamen pürüzsüz olana kadar çek ve ince süzgeçten geçir. Ekmek bloğu için 60 g ayır. Kalanını küçük tencerede kısık ateşte sürekli karıştırarak 70°C'ye ısıt, kaynatma. Ocaktan alıp soğuk tereyağı küplerini teker teker çırparak kat, kurut tereyağıyla bağlanıp parlak ve kadifemsi bir sos olur. Ilık tut
- Ekmek bloğu: Sütü, yumurtaları, ayrılmış 60 g kurut sosunu ve tuzu çırp. Ekmek küplerini ekleyip 10 dk ıslat, ekmek sıvıyı tamamen emmeli. Dört adet 7 cm'lik pasta çemberinin içini tereyağıyla yağla, yağlı kâğıt serili tepsiye koy ve karışımı bastırarak 4 cm yüksekliğinde doldur. Üstlerine tereyağı parçaları koy ve 180°C'de 25 dk, üstü altın rengi ve çıtır, içi muhallebi gibi pişene kadar pişir. Klasikteki kuruda batmış ekmek burada dışı çıtır, içi yumuşak bir bloğa dönüşüyor
- Kavurma kırığı: Kıymayı kuru, geniş bir tavaya al ve orta ateşte tahta kaşıkla dağıtarak 12-15 dk, suyu çekilip kendi yağında koyu kahverengi ve çıtır kırıntılar haline gelene kadar kavur. Kevgirle süz, yağını ayrı bir kapta sakla ve kırıntılara tuz serp
- Çıtır soğan: Soğanı 2 mm halkalara ayır, una bula ve fazlasını silkele. Yağı küçük tencerede 170°C'ye ısıt ve halkaları 3-4 dk, altın rengi ve çıtır olana kadar iki partide kızart. Kâğıt havluya al ve tuz serp
- Kuzuyu pişir: Döküm tavayı yüksek ateşte ısıt, nötr yağı ve kavurma kırığından ayrılan bir kaşık kuzu yağını ekle. Filetoyu her yanından 6-7 dk, koyu altın kabuk oluşana kadar çevirerek mühürle. Son 2 dakikada tereyağını ve kekiği ekle, tavayı eğip köpüren tereyağını kaşıkla etin üzerine sürekli dök. İç sıcaklık 54-55°C olunca tavadan al ve tel üzerinde 8 dk dinlendir. Dinlenirken iç sıcaklık 57-58°C'ye çıkar, et pembe ve sulu kalır
- Kırmızı yağ: Tereyağını köpürene kadar erit, ocaktan al, pul biber ve naneyi kat, 2 dk demle ve ince süzgeçten geçir. Berrak, kırmızı bir yağ kalır
- Dilimle: Filetoyu keskin bıçakla 1,5 cm kalınlığında 12 dilime kes, her tabağa üç dilim düşer. Ekmek bloklarını çemberden çıkar, kenarları bıçakla çemberden ayırarak
- Kurudu köpürt: Servisten hemen önce kurut sosunu el blenderıyla, bıçağı yüzeye yakın tutarak 20 sn çırp, yüzeyinde hafif bir köpük oluşur
- Tabakla: Ilık derin tabağın ortasına iki kaşık köpüklü kurut sosu dök ve hafifçe yay. Ekmek bloğunu sosun bir yanına, çıtır yüzü üstte kalacak şekilde koy. Üç kuzu dilimini kesik yüzleri görünecek şekilde bloğa yaslayarak yerleştir
- Bitir: Bloğun üzerine küçük bir kaşık soğan reçeli koy ve tepesine çıtır soğan halkalarını kondur. Kavurma kırığını kurut sosunun üzerine ve tabağın boşluklarına serp. Beyaz kurudun üzerine 6-8 damla kırmızı yağ düşür, tere filizleri ve kuzu dilimlerine pul tuz ile bitir. Hemen servis et
Şef notu
Erzurum kelecoşunun bütün parçaları, yani kurut, ekmek, kavurma, tereyağında kavrulmuş soğan ve pul biberli yağ, tabakta duruyor ama her biri başka bir dokuda. Kurut tereyağıyla bağlanıp kadifemsi bir sosa, ıslak ekmek fırında bir bloğa, kavurma çıtır bir kırığa dönüştü. Kuzu filetoyu pembe pişirmek tabağa klasikte olmayan sulu bir merkez katıyor. Kurut sosunu kaynatma, yüksek ısıda tereyağı ayrışır ve sos kumlanır. Ekmek fırından alınan geleneksel bir üründür; evde yapmak istersen Lavaş (Temel) tarifini yapıp bir gün bayatlat, kabuk gerekmediği için tüm parçayı kullan. Kurut geleneksel hazır alınan bir üründür (Klasik Kelecoş notuna bak).
Sık sorulan sorular
- Kuzu fileto nasıl pembe ve sulu kalır?
- İç sıcaklık 54-55°C olunca tavadan alınır ve tel üzerinde 8 dakika dinlendirilir. Dinlenirken iç sıcaklık 57-58°C'ye çıkar.
- Kurut sosu neden kaynatılmaz?
- Kurut sosu kısık ateşte sürekli karıştırılarak 70°C'ye ısıtılır, kaynatılmaz. Ocaktan alınıp soğuk tereyağı küpleri çırpılarak katılınca parlak ve kadifemsi olur.
- Klasik kelecoştaki ekmek burada nasıl kullanılır?
- Bayat köy ekmeği süt, yumurta ve kurut sosuyla ıslatılıp çemberde 180°C'de 25 dakika pişirilir. Dışı çıtır, içi muhallebi gibi bir blok olur.
Kelecoş1 sa 15 dk · Ana yemek
Ayran Aşı Çorbası1 sa · Çorba
Tutmaç Çorbası1 sa 10 dk · Çorba
Bozbaş1 sa 15 dk · Çorba
Levrek Marin30 dk · Meze
Yaprak Ciğer25 dk · Meze
Kabak Cips30 dk · Meze