Kelecoş

Kelecoş Erzurum

Türk mutfağından ana yemek. 1 sa 15 dk (düdüklüde ~50 dk) sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 15 dk (düdüklüde ~50 dk)
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Zor
Mutfak
Türk mutfağı
Yemek türü
Ana yemek
Alerjenler
Gluten, Süt

Uygulamada aç

Malzemeler

Kavurma

  • 600 g yağlı kuzu kuşbaşı (kol ya da döş)
  • 40 g kuyruk yağı ya da tereyağı
  • 1 tk tuz
  • 1/2 tk karabiber

Kurut

  • 250 g kurut (yaklaşık 2 top)
  • 600 ml ılık su
  • 1 diş sarımsak (isteğe bağlı)

Ekmek

  • 300 g bayat tandır ekmeği ya da köy lavaşı

Soğan

  • 3 kuru soğan (ince yarım ay)
  • 60 g tereyağı

Bitiş

  • 30 g tereyağı
  • 1 tk pul biber
  • 1/2 tk kuru nane

Gerekli ekipmanlar

  • Rende
  • Karıştırma kabı
  • Kalın tabanlı tencere
  • Tava
  • El blenderı
  • Tencere
  • Kepçe
  • Havan (isteğe bağlı)
  • Düdüklü tencere (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Kurudu ıslat: Kurutu rendenin ince yüzüyle rendele ya da havanda kırarak ufala. Geniş bir kaseye al, ılık suyun yarısını dök ve 30 dk beklet. Kurut kurumuş süzme yoğurttur, ılık suda yumuşayınca açılır, soğuk suda çok yavaş çözülür
  2. Kavurmayı pişir: Kurut ıslanırken kalın dipli tencerede kuyruk yağını orta ateşte erit, kuzu kuşbaşını ekle. Etler önce suyunu salar, kapağı kapatıp kısık ateşte 45 dk kendi suyunda pişir. Kapağı aç, ateşi orta-yükseğe al ve 10 dk, su tamamen çekilip et kendi yağında kızarana kadar kavur. Tuz ve karabiberi bu aşamada ekle. Düdüklü tencerede kapalı pişirme 20 dk'ya iner
  3. Soğanı kavur: Kavurma pişerken geniş bir tavada 60 g tereyağını erit, soğanı ekle ve orta-kısık ateşte arada karıştırarak 15-18 dk, koyu altın rengi ve tatlı olana kadar kavur. Kelecoşun tatlı derinliği bu soğandan gelir, aceleye getirip yakma
  4. Kurut sosunu yap: Islanan kurutu el blenderıyla 1 dk, pürüzsüz bir sıvı olana kadar çek, kalan ılık suyu ve istersen ezilmiş sarımsağı ekle. Tencereye al ve kısık ateşte sürekli karıştırarak 8-10 dk, ayrandan biraz koyu, kaşığın arkasını ince kaplayan kıvama gelene kadar ısıt. Kurut kesilmez ama dibe çöker, karıştırmayı bırakma. Tuzunu kontrol et, kurut genellikle tuzludur, tuz ekleme
  5. Ekmeği hazırla: Bayat ekmeği lokma büyüklüğünde, yaklaşık 3 cm parçalara kopar. Bıçakla kesme, koparılan ekmeğin pürüzlü yüzeyi kurudu daha iyi emer. Geniş, kenarlı bir servis tepsisine ya da sahana eşit yay
  6. Kurudu dök: Sıcak kurut sosunu ekmeklerin üzerine kepçeyle eşit gezdir, ekmeğin her yanı ıslanmalı. 3 dk beklet, ekmek sosu emip yumuşasın ama dağılmasın
  7. Kavurmayı yerleştir: Kavrulmuş soğanı ve sıcak kavurmayı birlikte çevir, ekmeklerin üzerine eşit dağıt
  8. Pul biber yağını yap: 30 g tereyağını küçük tavada köpürene kadar erit, ocaktan al, pul biberi ve kuru naneyi ekle, 20 sn çevir
  9. Tabakla: Kızgın pul biberli tereyağını tepsinin üzerine, özellikle kurut görünen yerlere gezdir. Kırmızı yağ beyaz kurudun üzerinde benekler oluşturmalı. Tepsiyi ortaya koy ve hemen, sıcakken servis et, ekmek bekledikçe fazla yumuşar

Şef notu

Kelecoş Erzurum başta olmak üzere Doğu Anadolu'nun kış yemeğidir, Erzincan'da yufkayla, Harput'ta küp ekmekle yapılır. Kurut koyun sütü yoğurdunun kurutulmuş halidir ve geleneksel olarak hazır alınır, Doğu Anadolu ürünleri satan pazarlarda bulunur. Kurut bulamazsan 400 g süzme yoğurdu 200 ml suyla açıp bir tutam tuzla kullan, tadı daha az ekşi olur. Tandır ekmeği ya da lavaş fırından/bakkaldan alınan geleneksel bir ekmektir; evde yapmak istersen Lavaş (Temel) tarifini yap, bir gün bayatlat. Evde hazır kavurman varsa kavurma adımını atlayıp ısıtarak kullan.

Sık sorulan sorular

Kurut neden ılık suda ıslatılır?
Kurut kurumuş süzme yoğurttur. Ilık suda yumuşayıp açılır, soğuk suda çok yavaş çözülür.
Kurut sosu kesilir mi?
Tarifte kurut kesilmez ama dibe çöker, bu yüzden 8-10 dakika kısık ateşte sürekli karıştırmak gerekir. Kurut genellikle tuzlu olduğundan tuz eklemeden önce tadına bakılır.
Kelecoşta ekmek neden bıçakla kesilmez?
Bayat ekmek elle lokma büyüklüğünde koparılır. Koparılan ekmeğin pürüzlü yüzeyi kurudu daha iyi emer.

İlgili tarif

Aynı mutfaktan