Mbakhal

Mbakhal Saloum Usulü Füme Uskumrulu Pirinç Yahnisi

Senegal mutfağından ana yemek. 1 sa 10 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 10 dk
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Orta
Mutfak
Senegal mutfağı
Yemek türü
Ana yemek
Diyet
Glutensiz
Alerjenler
Balık, Yer fıstığı, Sert kabuklu yemiş

Uygulamada aç

Malzemeler

Taban

  • 3 yk ayçiçek yağı
  • 2 kuru soğan (ince doğranmış)
  • 4 diş sarımsak (ince kıyılmış)
  • 1 kırmızı acı biber (bütün, sapı alınmamış)
  • 3 domates (rendelenmiş)
  • 2 yk domates salçası
  • 1/2 tk karabiber
  • 1 tk tuz

Pirinç

  • 300 g uzun taneli pirinç
  • 650 ml su
  • 1/2 tk tuz

Fıstık

  • 100 g kavrulmuş tuzsuz yer fıstığı
  • 100 ml su

Balık

  • 2 füme uskumru (toplam yaklaşık 500 g, fileto çıkınca yaklaşık 300 g)

Servis

  • 1 limon (dilimlenmiş)

Gerekli ekipmanlar

  • Mutfak robotu
  • Kesme tahtası
  • Şef bıçağı
  • Süzgeç / kevgir
  • Kalın tabanlı tencere
  • Tahta kaşık / spatula
  • Karıştırma kabı
  • Mutfak termometresi

Yapılışı

  1. Fıstığı öğüt: Yer fıstığını mutfak robotunda 30 sn aralıklarla toplam 2 dk, ince toz olana kadar çek. Uzun çekersen yağını salıp ezmeye döner, bu yüzden aralıklı çalış. Yahniyi sonra bu tozla koyulaştıracaksın
  2. Balığı hazırla: Füme uskumruların derisini soy, filetolarını kemikten ayır ve kesme tahtasında şef bıçağıyla 3 cm parçalara böl. Parmak uçlarınla kalan kılçıkları ayıkla, yaklaşık 8 dk sürer. Yaklaşık 300 g et çıkar
  3. Pirinci yıka: Pirinci soğuk suda 3 kez, su berraklaşana kadar yıka ve kevgirde 5 dk süz. Nişastası alınan pirinç yahnide topaklanmaz, taneleri ayrı kalır
  4. Soğanı kavur: Geniş ve kalın tabanlı bir tencerede yağı orta ateşte ısıt, soğanı tahta kaşıkla karıştırarak 8 dk, kenarları altın rengi alana kadar pişir. Sarımsağı ve bütün acı biberi ekle, 1 dk çevir. Soğanın tatlı kavrulması yahninin temelidir
  5. Domatesi pişir: Rendelenmiş domatesleri, salçayı, karabiberi ve 1 tk tuzu ekle. Orta ateşte 9 dk, domatesin suyu çekilip yağ yüzeye çıkana kadar sık sık karıştır. Salça yağda kavrulunca ekşiliği gider ve rengi derinleşir
  6. Pirinci ekle: Yıkanmış pirinci tabana kat ve 2 dk, taneler yağla kaplanana kadar çevir. 650 ml suyu ve 1/2 tk tuzu ekle, yüksek ateşte yaklaşık 5 dk, kaynayana kadar ısıt. Kaynayınca ateşi en kısığa al
  7. Pirinci pişir: Tencerenin kapağını kapat ve en kısık ateşte 10 dk pişir. Bu sürede kapağı açma, buhar çıkarsa pirinç eşit pişmez. Su çekildiğinde pirinç neredeyse hazır, ama hâlâ hafif diri olmalı
  8. Fıstığı ve balığı ekle: Bir kasede fıstık tozunu 100 ml suyla 2 dk, pürüzsüz bir bulamaç olana kadar karıştır. Kapağı aç, bulamacı pirincin üzerine yay ve tahta kaşıkla hafifçe karıştır. Balık parçalarını üste diz, kapağı kapat ve kısık ateşte 6 dk pişir. Termometreyle balığın ortasını ölç, 63°C'ye ulaşmalı. Fıstık kapağı en sona bırakılır, çünkü uzun pişerse dibe tutar ve acılaşır
  9. Demlendir: Ocağı kapat ve kapağı kapalı 10 dk dinlendir. Pirinç kalan buharı çeker, fıstık yağı yahniyi kremsi yapar. Acı biberi çıkar, ama istersen servise ezip ekle. Pilavı çatalla kabart, tabana yapışan çıtır tabakayı kazı
  10. Servis: Mbakhal'i tabaklara paylaştır ve yanına limon dilimi koy. Limonun asidi fıstığın ve füme balığın yağını keser. Sıcakken ye

Şef notu

Mbakhal (mbahal, mbakhalou), Senegal'in Saloum bölgesiyle anılan, Gambiya'da da yapılan fıstıklı ve kurutulmuş ya da füme balıklı bir pirinç yemeği olarak bilinir. Yerel tarifler çok çeşitlidir ve bu sürüm onlardan esinlenen sade bir yorumdur. Özgün tarifte kurutulmuş balık, fermente nététou ve bazen kırmızı fasulye kullanılır, burada kolay bulunan füme uskumru ve normal domates kullanıldı. Daha az acı sevenler biberi hiç ezmeden çıkarabilir. Ertesi gün tavada 2 yk suyla ısıtılır. Fıstık alerjisi olanlar için uygun değildir.

Sık sorulan sorular

Mbakhal'da fıstık neden en sona eklenir?
Fıstık uzun pişerse dibe tutar ve acılaşır. Bu yüzden bulamaç olarak pirincin üzerine son aşamada yayılır.
Mbakhal pilavının kapağı neden açılmaz?
Pirinç 10 dk kapak kapalı pişerken kapak açılmaz. Buhar çıkarsa pirinç eşit pişmez.
Fıstık robotta ezmeye dönmesin diye ne yapılır?
Robot 30 sn aralıklarla çalıştırılır. Uzun çekilirse fıstık yağını salıp ezmeye döner.

Aynı mutfaktan