
Moulah Soum-Soum Çad Usulü Susam Ezmeli Tavuk Sosu
Çad mutfağından ana yemek. 1 sa 20 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 20 dk
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Çad mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Diyet
- Glutensiz
- Alerjenler
- Susam
Malzemeler
Susam ezmesi
- 120 g siyah susam
- 2 yk ayçiçek yağı
- 1 tutam tuz
Tavuk
- 1,2 kg kemikli tavuk but ve baget (8 parça, derisi alınmış)
- 1 tk tuz
- 3 yk ayçiçek yağı
Sos
- 2 kuru soğan (ince doğranmış)
- 3 diş sarımsak (ezilmiş)
- 2 cm taze zencefil (rendelenmiş)
- 1 tk kimyon
- 1/2 tk karabiber
- 2 kırmızı acı biber (bütün, boyuna çizilmiş)
- 750 ml sıcak su (üç seferde)
- 1/4 tk tuz
- 1/2 limonun suyu
Yeşillik
- 1/2 demet kişniş (iri kıyılmış)
Pilav
- 300 g uzun taneli pirinç (yıkanmış)
- 600 ml su
- 1 yk ayçiçek yağı
- 1/2 tk tuz
Gerekli ekipmanlar
- Tava
- Tahta kaşık / spatula
- Fırın tepsisi
- Kesme tahtası
- Şef bıçağı
- Rende
- Mutfak robotu
- Silikon spatula
- Kalın tabanlı tencere
- Tencere
- Karıştırma kabı
- Mutfak termometresi
Yapılışı
- Susamı kavur: Siyah susamı kuru bir tavada kısık-orta ateşte, tahta kaşıkla durmadan çevirerek 4-5 dk kavur. Siyah susamda renk değişimi görünmez, bu yüzden kokuya ve sese güven: taneler çıtırdamaya başlayıp mutfağa kızarmış fındık kokusu yayıldığında ocaktan al. Fazla kavrulursa ezme acılaşır. Hemen tepsiye yay ve 5 dk soğut
- Hazırlık: Susam soğurken kesme tahtasında şef bıçağıyla soğanları ince doğra, sarımsağı ez, zencefili rendenin ince yüzünde rendele, kişnişi iri kıy. Tavuk parçalarını kâğıt havluyla kurula ve 1 tk tuzla ov
- Susam ezmesini çek: Soğumuş susamı mutfak robotunun küçük haznesine al, 2 yk yağ ve tutam tuzla 4-5 dk, ara ara kenarları spatulayla sıyırarak çek. Önce kum, sonra ıslak toprak, en sonunda koyu, parlak ve kaşıktan yavaşça düşen bir ezme oluşur
- Tavuğu kızart: 5 lt'lik kalın tabanlı tencerede 3 yk yağı orta-yüksek ateşte ısıt. Tavuğu iki partide, her yüzü 4 dk, altın kahverengi olana kadar kızart (toplam yaklaşık 10 dk) ve tabağa al. Çad'da bu sos "önce eti baharatla kızart, sonra suyu azar azar ver" diye kurulur, kızarma sosun rengini ve tabanını verir
- Soğanı pişir: Ateşi ortaya indir, soğanı tavuğun bıraktığı yağda 8 dk, yumuşayıp altın rengi alana kadar, tahta kaşıkla dipteki kızarmış izleri kazıyarak pişir. Sarımsak, zencefil, kimyon ve karabiberi ekle, 1 dk kokusu çıkana kadar çevir
- Suyu azar azar ver: Tavuğu ve biriken suyunu tencereye geri koy, 250 ml sıcak suyu ekle ve kaynat. Kapağı aralık, kısık-orta ateşte 10 dk pişir. Ardından 250 ml su daha ve çizilmiş acı biberleri ekle, 10 dk daha pişir. Sıvıyı bölerek vermek tavuğun suyu çekmesini ve sosun yoğun kalmasını sağlar
- Pilavı başlat: Bu arada ikinci bir tencerede 1 yk yağı ısıt, süzülmüş pirinci 2 dk çevir, 600 ml su ve 1/2 tk tuzu ekle. Kaynayınca ateşi en kısığa al, kapağı kapalı 15 dk pişir, ocaktan alıp 10 dk demlendir
- Susam ezmesini kat: Pişirmenin yarısında, yani tavuk 20 dk piştikten sonra susam ezmesini bir kasede son 250 ml sıcak suyla pürüzsüz açıp tencereye dök ve yavaşça karıştır. Kapağı aralık, kısık ateşte 20 dk pişir, her 4-5 dk'da dibi kazı, susam dibe çok çabuk tutar
- Kıvamı kontrol et: Sosun yüzeyinde koyu yağ damlacıkları toplandığında ve sos kaşığın arkasını kalın bir tabakayla kapladığında hazırdır. Tavuğun en kalın yeri kemiğe yakın noktada termometrede 74°C olmalı. Acı biberleri çıkar, limon suyu ve 1/4 tk tuzla tadı dengele
- Servis: Pilavı çatalla havalandır. Tabaklara pilav ve iki parça tavuk koy, üzerine bol koyu sos gezdir ve kişniş serp
Şef notu
Moulah (mulah) Çad'da boule ya da esh ile yenen sosların genel adıdır, soum-soum ise siyah susam ezmesidir. Çad mutfağı kaynaklarında bu sos tavuk, koyun ya da dana, bazen kurutulmuş etle (charmout) yapılan ve boule ile yenen bir yemek olarak anlatılır. Burada daha kolay bulunan pilavla verildi, istersen mısır ya da darı unundan yapılmış boule ile servis edebilirsin. Hazır siyah tahin bulursan susamı kavurma ve ezme adımlarını atlayıp 130 g kullanabilirsin, ama taze kavrulmuş ezmenin kokusu daha belirgindir. Sitedeki Sudan'ın Mullah Bamia'sından farkı: bamya ve domates yoktur, sosun bütün gövdesini siyah susam ezmesi verir. Kişniş isteğe bağlı yeşil çeşnidir.
Sık sorulan sorular
- Siyah susamın kavrulduğu nasıl anlaşılır?
- Siyah susamda renk değişimi görünmez, bu yüzden koku ve sese güvenilir. Taneler çıtırdamaya başlayıp kızarmış fındık kokusu yayıldığında ocaktan alınır; fazla kavrulursa ezme acılaşır.
- Susam ezmesi sosa ne zaman ve nasıl eklenir?
- Tavuk 20 dakika piştikten sonra ezme son 250 ml sıcak suyla pürüzsüz açılıp tencereye eklenir. Susam dibe çabuk tuttuğu için her 4-5 dakikada dip kazınır.
- Sosun hazır olduğu nasıl anlaşılır?
- Yüzeyde koyu yağ damlacıkları toplanır ve sos kaşığın arkasını kalın bir tabakayla kaplar. Tavuğun kalın yeri kemiğe yakın termometrede 74°C olmalıdır.
Moulah Soum-Soum 2.01 sa 20 dk · Ana yemek
Daraba55 dk · Ana yemek
Doulouf2 sa 15 dk · Ana yemek
Sauce Karkandji1 sa 40 dk · Ana yemek
Doulouf 2.01 sa 25 dk · Ana yemek