
Or Lam 2.0
Laos mutfağından ana yemek. 1 sa 15 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 15 dk
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Zor
- Mutfak
- Laos mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Diyet
- Glutensiz
- Alerjenler
- Süt, Balık, Kereviz
Malzemeler
Et
- 2 parça dana kontrfile (toplam 600 g, 3 cm kalınlık)
- 1 tk tuz
- 1 yk ayçiçek yağı
- 25 g tereyağı
- 1 dal limon otu (ezilmiş)
Hızlı et suyu
- 250 g yağsız dana kıyma
- 900 ml su
- 2 dal limon otu (ezilmiş)
- 2 arpacık soğan ve 1 kırmızı acı biber (kabuklu, közlenecek)
- 3 diş sarımsak (ezilmiş)
- 1/2 tk tuz
Or lam velute
- 500 ml hızlı et suyu
- 25 g yapışkan pirinç unu (glutinous rice flour)
- 1 yk balık sosu
- 1/2 tk Sichuan biberi (havanda toz edilmiş)
Közlenmiş patlıcan kreması
- 2 patlıcan (yaklaşık 600 g)
- 1 diş sarımsak
- 1 yk misket limonu suyu
- 2 yk ayçiçek yağı
- 1/4 tk tuz
Çıtır mantar ve arpacık
- 10 g kuru kulak mantarı (20 dk ılık suda ıslatılmış)
- 2 yk mısır nişastası
- 2 arpacık soğan (2 mm halka)
- kızartma için 18 cm çaplı tencerede 500 ml ayçiçek yağı (yaklaşık 2 cm derinlik)
Fasulye
- 160 g ince çalı fasulyesi ya da uzun börülce (6 cm)
- 1 tk yağ
- 1 tutam tuz
Dereotu yağı
- 30 g dereotu
- 10 g taze soğan yeşili
- 80 ml ayçiçek yağı
Bitiş
- 12 dereotu ucu
- 8 küçük Tay fesleğeni yaprağı
- pul tuz
Gerekli ekipmanlar
- Şef bıçağı
- Kesme tahtası
- Tencere
- Döküm tava
- Blender
- İnce süzgeç / chinois
- Tülbent
- Sos şişesi
- Mutfak termometresi
- Karıştırma kabı
- Profesyonel çırpıcı
- Süzgeç / kevgir
Yapılışı
- Hazırlık ve et: Eti buzdolabından çıkar, kâğıt havluyla kurula ve her yüzüne tuzu serpip oda sıcaklığında beklet. Mantarı ılık suya koy. Arpacık, sarımsak ve fasulyeyi doğra, dereotunun saplarını ayır. Bu ilk 10 dk tüm işin temposunu belirler, tezgâh düzenli olursa üç göz aynı anda rahatça yönetilir
- Hızlı et suyu (1. göz): Orta boy tencerede kıymayı kuru olarak orta-yüksek ateşte 5 dk, dibi kahverengi tutana kadar kavur. Bu sırada arpacık ve biberi doğrudan alevde 4 dk közle ve kıymaya ekle. Suyu, limon otunu, sarımsağı ve tuzu kat, dibi kazı. Kısık ateşte 25 dk fokurdat. Kıyma kısa sürede yoğun bir et tadı verir, uzun kemik suyuna gerek kalmaz
- Patlıcanları közle (2. göz): Et suyu kaynarken patlıcanları doğrudan alevde maşayla çevirerek 12 dk, tamamen sönüp kabuğu kömürleşene kadar közle. Kapalı bir kapta 5 dk terlet ve kabuğunu soy
- Patlıcan kreması: Soyulmuş patlıcanı, sarımsağı, limon suyunu, yağı ve tuzu blenderda 2 dk, ipek gibi pürüzsüz olana kadar çek. İnce süzgeçten bastırarak geçir, lifler ayrılır ve krema tabakta parlak durur. Kenara al, oda sıcaklığında kalsın
- Dereotu yağı: Dereotu yapraklarını ve soğan yeşilini kaynar suda 10 sn haşla, buzlu suya al ve iyice sık. Yağla birlikte blenderda 2 dk çek, tülbent serili süzgece dök ve sıkmadan 10 dk süzülmeye bırak. Sıkılan yağ bulanıklaşır, kendiliğinden süzülen yağ berrak zümrüt yeşili olur. Sos şişesine al
- Velute (1. göz): Et suyunu ince süzgeçten geçir, 500 ml ölç. Yapışkan pirinç ununu 4 yk soğuk et suyuyla pürüzsüz bir bulamaç yap. Kalan suyu kaynat, bulamacı çırparak ekle ve kısık ateşte 6 dk, sürekli çırparak pişir. Kaşığın arkasını kaplayan ve parmakla çizilince iz kalan kıvam aranıyor. Balık sosu ve Sichuan biberiyle tatlandır, kapağı kapalı ılık tut. Bu, klasik or lam'ın pirinçle koyulaşan suyunun rafine bir yorumudur
- Çıtır mantar ve arpacık (2. göz): 18 cm tencerede yağı 170°C'ye getir. Arpacık halkalarını 3-4 dk altın rengi olana kadar kızart, kâğıt havluya al. Mantarları iyice kurula, nişastaya bula, silkele ve 1-2 dk, çıtırdayıp kabarana kadar kızart. Hemen tuz serp. Mantarın jelatinimsi dokusu burada çıtır bir dantele dönüşür
- Eti mühürle (3. göz): Döküm tavayı yüksek ateşte 3 dk ısıt, yağı ekle. Kontrfileleri tavaya koy ve her yüzü 3 dk, koyu kahverengi kabuk bağlayana kadar mühürle. Tereyağı ve limon otunu ekle, tavayı eğip köpüren tereyağını kaşıkla 1 dk etin üstüne dök. İç sıcaklık orta az pişmiş için 54°C olmalı, termometreyle kontrol et. Tel ızgaraya al ve 6 dk dinlendir
- Fasulyeyi alevle: Et dinlenirken aynı tavayı silmeden yüksek ateşte tut, fasulyeleri yağ ve tuzla 4 dk, yer yer kabarıp kararana kadar çevir. Tavadaki et yağı fasulyeye tat verir, fasulye diri kalmalı
- Dilimle: Eti liflere dik, 1 cm kalınlığında dilimle. Her tabağa 4 dilim düşecek şekilde ayır, kesik yüzler pembe ve nemli olmalı. Dilimlere pul tuz serp
- Tabakla: Sıcak, derin ve geniş bir tabağın ortasına 3 yk veluteyi dök ve tabağı hafifçe döndürerek yay. Bir tarafına 2 yk patlıcan kremasını koyup kaşığın sırtıyla gözyaşı şeklinde çek. Dilimleri veluteyle kremanın birleştiği yere üst üste yaslayarak diz. Fasulyeleri dilimlerin yanına çapraz koy
- Bitir: Çıtır mantarları ve arpacık halkalarını dilimlerin üstüne dağıt. Velutenin yüzeyine sos şişesinden 8-10 damla dereotu yağı düşür. Dereotu uçlarını ve fesleğen yapraklarını yerleştir, hemen servis et
Şef notu
Or lam'ın dört temeli burada ayrı dokulara bölündü: pirinçle koyulaşan su ipeksi bir veluteye, közlenmiş patlıcan krema kıvamına, dereotu yeşil bir yağa, uzun pişen et ise pembe kontrfile dilimlerine dönüştü. Sakhan ağacı yerine Sichuan biberi aynı hafif uyuşturucu sıcaklığı verir. Ocakta aynı anda en fazla üç göz kullanılır. Dereotu yağı buzdolabında 3 gün saklanır.
Sık sorulan sorular
- Velute neden yapışkan pirinç unuyla koyulaşır?
- Bu, klasik or lam'ın pirinçle koyulaşan suyunun rafine bir yorumudur. Un soğuk et suyuyla bulamaç yapılıp çırparak eklenir, velute kaşığın arkasını kaplar.
- Hızlı et suyunda neden kıyma kullanılır?
- Kıyma kısa sürede yoğun bir et tadı verir. Uzun kemik suyuna gerek kalmaz.
- Dereotu yağı neden sıkılmadan süzülür?
- Sıkılan yağ bulanıklaşır. Kendiliğinden süzülen yağ berrak zümrüt yeşili olur.
Or Lam1 sa 50 dk · Ana yemek
Khao Piak Sen1 sa 20 dk · Çorba
Mok Pa1 sa · Ana yemek
Mok Pa 2.01 sa 15 dk · Ana yemek
Khao Poon1 sa 25 dk · Çorba
Jeow Mak Keua40 dk · Meze
Ua Si Khai1 sa 10 dk · Başlangıç