
Or Lam Luang Prabang Usulü Dereotlu Dana Güveci
Laos mutfağından ana yemek. 1 sa 50 dk · +1 sa ıslatma (düdüklüde ~1 sa 10 dk) sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 50 dk · +1 sa ıslatma (düdüklüde ~1 sa 10 dk)
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Laos mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Diyet
- Glutensiz
- Alerjenler
- Balık
Malzemeler
Et ve suyu
- 700 g kemiksiz dana kol ya da but eti (3 cm küp)
- 1,2 lt su
- 1 tk tuz
- 3 dal limon otu (8 cm parçalar, bıçak sırtıyla ezilmiş)
Közlenecek aromatikler
- 3 arpacık soğan (kabuklu)
- 4 diş sarımsak (kabuklu)
- 3 taze kırmızı acı biber
Koyulaştırıcı
- 40 g yapışkan pirinç (sticky rice)
- 1 bütün ince uzun patlıcan (yaklaşık 150 g, közlenecek)
Sebzeler
- 2 ince uzun patlıcan (yaklaşık 250 g, 3 cm halka)
- 150 g taze çalı fasulyesi ya da uzun börülce (5 cm parçalar)
- 15 g kuru kulak mantarı (wood ear)
Çeşni
- 2 yk balık sosu
- 1 tk Sichuan biberi (havanda kabaca ezilmiş)
Bitiş
- 1 demet dereotu (yaklaşık 40 g, iri doğranmış)
- 4 dal taze soğan (4 cm parçalar)
- 15 yaprak Tay fesleğeni ya da normal fesleğen
Gerekli ekipmanlar
- Şef bıçağı
- Kesme tahtası
- Döküm tava
- Kalın tabanlı tencere
- Kepçe
- Havan
- Karıştırma kabı
- Tahta kaşık / spatula
- Düdüklü tencere (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Pirinci ıslat: Yapışkan pirinci soğuk suda 1 saat ıslat. Islanan pirinç havanda kolayca dövülür ve güveci un gibi topaklanmadan, ipeksi bir kıvamla bağlar. Mantarı da ayrı bir kapta ılık suda 20 dk ıslat, iki katına çıkıp yumuşadığında süz ve iri parçalara ayır
- Aromatikleri közle: Döküm tavayı kuru olarak orta-yüksek ateşte 3 dk ısıt. Kabuklu arpacıkları, sarımsakları ve acı biberleri tavaya diz, ara ara çevirerek 8 dk közle. Kabuklar yer yer siyahlaşıp içleri yumuşadığında olmuştur. Közleme güvece Lao mutfağına özgü dumanlı tatlılığı verir. Ilıyınca kabuklarını soy, biberlerin sapını kopar
- Eti haşla: Eti kalın dipli tencereye al, soğuk suyu ekle ve orta ateşte kaynamaya getir. Yüzeye çıkan gri köpüğü kepçeyle 5 dk boyunca topla, böylece su berrak kalır. Limon otunu, közlenmiş aromatikleri ve tuzu ekle. Ocağı kısıp kapağı aralık bırak, 1 sa 15 dk hafif fokurdat. Et çatalla bastırınca kolayca dağılıyorsa olmuştur. 6 litrelik düdüklü tencerede aynı malzemeyle bu süre 25 dk'ya iner, buhar kendiliğinden insin
- Koyulaştırıcı patlıcanı közle: Et pişerken bütün patlıcanı doğrudan ocak alevinin üzerinde maşayla çevirerek 10 dk közle. Kabuk tamamen kömürleşip patlıcan söndüğünde kaba al, ağzını kapatıp 5 dk terlet, sonra kabuğunu soy ve iç kısmını çatalla ez. Klasik or lam bu ezilmiş patlıcanla koyulaşır
- Pirinci döv: Islatılmış pirinci süz ve havanda 4 dk, iri kum kıvamında bir hamur olana kadar döv. Tamamen un olmasına gerek yok, küçük taneler güvecin ağız dolduran dokusunu verir
- Güveci bağla: Et yumuşayınca limon otu parçalarını çıkar. Halka patlıcanları, ezilmiş patlıcanı ve pirinç hamurunu tencereye ekle. Dibe yapışmaması için tahta kaşıkla sık sık karıştırarak 10 dk pişir. Su bulanıklaşıp kaşığın arkasını ince bir tabaka halinde kaplayınca kıvam tamamdır, gerekirse 100 ml sıcak su ekle
- Fasulyeyi ve mantarı ekle: Fasulyeleri ve süzülmüş mantarları ekle, 6 dk daha pişir. Fasulye canlı yeşil kalmalı ve hafif diri olmalı, fazla pişerse güveç rengini kaybeder
- Çeşnile: Balık sosunu ve ezilmiş Sichuan biberini ekle, 2 dk karıştır ve tadına bak. Tat tuzlu, hafif acı ve dili hafifçe uyuşturan bir sıcaklıkta olmalı. Gerekirse birkaç damla balık sosu daha ekle
- Otları kat: Ocağı kapat, dereotunun dörtte üçünü, taze soğanı ve fesleğeni ekleyip 1 dk karıştır. Otlar kalan ısıyla sadece söner, kokuları uçmaz
- Tabakla: Güveci derin kaselere eşit paylaştır, her kasede et, patlıcan ve fasulye görünsün. Üstüne kalan dereotunu serp. Yanında buharda pişmiş yapışkan pirinç ve çiğ sebzelerle (salatalık, lahana yaprağı) sıcak servis et
Şef notu
Or lam, Luang Prabang'ın en bilinen yemeği olarak anlatılır. Özgün tarifte dile uyuşturan sıcaklığı sakhan denen acı biber ağacının kabuğu verir ve saray tarifinde av eti kullanıldığı söylenir. Burada sakhan yerine Sichuan biberi, av eti yerine dana kullanıldı. Kuru kulak mantarı ve balık sosu geleneksel olarak hazır alınır, Asya marketlerinde bulunur. Kıvam, çorba ile yahni arasında, kaşıkla yenecek kadar yoğun olmalı.
Sık sorulan sorular
- Or lam neyle koyulaşır?
- Ezilmiş közlenmiş patlıcan ve havanda dövülmüş ıslatılmış yapışkan pirinçle koyulaşır.
- Or lam düdüklüde ne kadar pişer?
- 6 litrelik düdüklüde et 25 dk'da pişer, toplam süre yaklaşık 1 sa 10 dk'ya iner.
- Dereotu neden en sonda eklenir?
- Otlar kalan ısıyla sadece söner, kokuları uçmaz. Ocak kapatılınca eklenir.
Or Lam 2.01 sa 15 dk · Ana yemek
Khao Piak Sen1 sa 20 dk · Çorba
Mok Pa1 sa · Ana yemek
Mok Pa 2.01 sa 15 dk · Ana yemek
Khao Poon1 sa 25 dk · Çorba
Jeow Mak Keua40 dk · Meze
Ua Si Khai1 sa 10 dk · Başlangıç