Tolma

Tolma Ermeni Usulü Etli Asma Yaprağı Sarması

Ermeni mutfağından ana yemek. 1 sa 50 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 50 dk
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Orta
Mutfak
Ermeni mutfağı
Yemek türü
Ana yemek
Diyet
Glutensiz
Alerjenler
Süt

Uygulamada aç

Malzemeler

Yaprak

  • 45-50 orta boy taze ya da salamura asma yaprağı

Harç

  • 300 g dana kıyma
  • 200 g kuzu kıyma (orta yağlı)
  • 80 g baldo pirinç (yıkanmış)
  • 1 büyük kuru soğan (çok ince doğranmış)
  • 1 olgun domates (rendelenmiş)
  • 3 yk kıyılmış kişniş
  • 2 yk kıyılmış dereotu
  • 1 yk kıyılmış taze nane (ya da 1 tk kuru nane)
  • 1 yk kıyılmış mor reyhan
  • 1 tk tuz
  • 1/2 tk karabiber
  • 1/2 tk tatlı kırmızı toz biber
  • 60 ml soğuk su

Pişirme

  • 30 g tereyağı
  • 500 ml sıcak su
  • 1/2 tk tuz

Matsun sosu

  • 300 g süzme yoğurt (matsun)
  • 3 diş sarımsak (ezilmiş)
  • 1/4 tk tuz

Gerekli ekipmanlar

  • Tencere
  • Kalın tabanlı tencere
  • Karıştırma kabı
  • Rende
  • Şef bıçağı
  • Kesme tahtası
  • Mutfak termometresi (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Yaprağı hazırla: Taze yaprakları kaynar tuzlu suda 2 dk, renkleri zeytin yeşiline dönene kadar haşla ve soğuk suya al. Salamura yaprak kullanıyorsan iki-üç kez soğuk suda çalkala ve 10 dk soğuk suda bekleterek tuzunu çıkar. Saplarını kes, yırtık olanları tencerenin dibi için ayır. 10 dk
  2. Harcı yoğur: Kıymaları, pirinci, soğanı, domatesi, otları, tuzu ve baharatları bir kapta topla. Soğuk suyu azar azar ekleyerek 5 dk yoğur. Su harcı yumuşatır ve pirincin pişmesine yardım eder, harç kaşıkla alınacak kadar yumuşak olmalı
  3. Sar: Yaprağı damarlı yüzü üstte, sap ucu sana bakacak şekilde tezgâha ser. Alt kısmına bir yemek kaşığı (yaklaşık 20 g) harç koy. Önce alt kenarı harcın üzerine kıvır, sonra yanları içe kat ve yukarı doğru orta sıkılıkta sar. Pirinç şişeceği için çok sıkı sarma. Sarmalar 4-5 cm uzunluğunda, parmak kalınlığında olmalı, yaklaşık 40 adet çıkar. 30 dk
  4. Diz: Kalın dipli tencerenin tabanını yırtık yapraklarla kapla, bu katman sarmaların dibinin yanmasını önler. Sarmaları ek yerleri alta gelecek şekilde sıkı sıralar halinde diz, katlar arasına tereyağı parçaları koy. 5 dk
  5. Pişir: Sarmaların üzerine ters bir tabak bastır, sarmalar pişerken açılmasın. Tuzlu sıcak suyu sarmaların hizasına kadar dök. Kaynayınca ocağı kısıp kapağı kapalı 50 dk pişir. Bir sarmayı açıp kontrol et: pirinç tamamen yumuşamış, harcın ortası en az 72°C olmalı
  6. Matsun sosunu hazırla: Tolma pişerken süzme yoğurdu ezilmiş sarımsak ve tuzla çırp. Oda sıcaklığında beklet, soğuk sos sıcak sarmaların tadını kapatır
  7. Dinlendir: Tencereyi ocaktan al, kapağı kapalı 10 dk dinlendir. Sarmalar suyunu çeker ve servis tabağına alınırken dağılmaz
  8. Tabakla: Düz tabağa 8-10 tolmayı yan yana iki sıra halinde diz, tencere suyundan bir kaşık gezdir. Matsun sosunu yanına küçük bir kâsede koy ya da tolmaların üzerine bir kaşık dök, kıyılmış nane ve bir çimdik kırmızı biber serp

Şef notu

Ermenice tolma, yaprak sarmasının yanında patlıcan, biber ve domates dolmalarını da kapsar, bu tarif yazın taze asma yaprağıyla yapılan en bilinen türüdür. Kışın lahana yaprağıyla yapılanı da vardır. Yaprak ince ve genç olmalı, kalın yaprak pişse de sert kalır. Matsun Ermeni yoğurdudur, ev yapımı süzme yoğurt en yakın karşılıktır.

Sık sorulan sorular

Tolma sarmaları neden fazla sıkı sarılmıyor?
Pirinç pişerken şişiyor. Bu yüzden sarmalar orta sıkılıkta, yaklaşık parmak kalınlığında sarılıyor.
Salamura asma yaprağıyla tolma yapılır mı?
Evet, salamura yaprak kullanılabiliyor. Yapraklar iki-üç kez soğuk suda çalkalanıp 10 dakika soğuk suda bekletilerek tuzu çıkarılıyor.
Tolma tencerenin dibinde yanmasın diye ne yapılır?
Tencerenin tabanı yırtık yapraklarla kaplanıyor. Bu katman sarmaların dibinin yanmasını önlüyor.

Aynı mutfaktan