
Çerkes Peyniri Ev Usulü Taze Sepet Peyniri
Çerkes / Kuzey Kafkas mutfağından temel reçete. 1 sa · +1 sa süzülme sürer, yaklaşık 600-700 g. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa · +1 sa süzülme
- Porsiyon
- yaklaşık 600-700 g
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Çerkes / Kuzey Kafkas mutfağı
- Yemek türü
- Temel reçete
- Diyet
- Vejetaryen
- Alerjenler
- Gluten, Süt
Malzemeler
Süt
- 4 lt tam yağlı inek sütü (çiğ ya da pastörize, UHT olmayan)
Mayalama
- 1 lt ekşimiş peynir suyu (bir önceki peynirden, 2 gün oda sıcaklığında bekletilmiş) veya 500 g ev yoğurdu ve 500 ml su ya da 80 ml üzüm sirkesi ve 200 ml su
Tuz
- 12-15 g ince çekilmiş kaya tuzu (tadına göre)
Gerekli ekipmanlar
- Kalın tabanlı tencere
- Tahta kaşık / spatula
- Mutfak termometresi
- Kepçe
- Süzgeç / kevgir
- Tülbent
- Karıştırma kabı
Yapılışı
- Sütü ısıt: Sütü dibi kalın bir tencereye al ve orta ateşte, dibini tahta kaşıkla ara ara kazıyarak 20 dk ısıt. Termometreyle 90°C'ye getir, yüzeyde küçük kabarcıklar ve hafif bir buhar görünmeli ama kaynamamalı. Kaynayan süt dibine tutar ve peynire yanık tadı geçer
- Mayayı hazırla: Süt ısınırken peynir suyunu ya da yoğurt ve su karışımını hafifçe ılıt, soğuk maya sütün sıcaklığını birden düşürür ve pıhtı yumuşak olur. Sirke kullanıyorsan suyla seyrelt
- Pıhtılaştır: Sütü ocaktan al ve 85°C'ye kadar 2 dk beklet. Mayayı tencerenin kenarından ince bir iplik halinde dökerken sütü kepçeyle bir yönde, yavaşça çevir. 2-3 dk içinde beyaz pıhtı yüzeye toplanır, altında yeşilimsi sarı, berrak bir peynir suyu kalır. Su bulanık kalıyorsa biraz daha maya ekleyip bekle
- Dinlendir: Tencerenin kapağını kapat ve 10 dk karıştırmadan beklet. Pıhtı bu sürede sıkılaşır ve elastik bir dokuya kavuşur
- Sepete al: Kevgiri bir kabın üstüne koy, içine nemli bir tülbent ser. Geleneksel olarak bu iş hasır sepetle yapılır, sepetin deseni peynirin yüzüne geçer. Pıhtıyı kevgirli kepçeyle katman katman kevgire al. Altındaki peynir suyunu sakla
- Şekillendir: Pıhtının üstünü kepçenin sırtıyla bastırarak düzle, 20 dk süzülmeye bırak. Peynir bir arada durup kevgirden ayrılmaya başlayınca bir tabağı üstüne kapat ve ters çevir. Peynirin üstü yuvarlak, sepet deseni görünür olmalı
- Tuzla: Peynirin her yüzüne ve kenarlarına tuzu eşit serp, elinle ov. Tülbentle örtüp kevgire geri koy ve 1 saat oda sıcaklığında süzülmeye bırak. Tuz hem tat verir hem de peynirin kalan suyunu dışarı çeker
- Peynir suyunu sakla: Ayırdığın peynir suyunun 1 litresini temiz bir kavanoza koy ve üstü bezle örtülü olarak 2 gün oda sıcaklığında ekşit. Bu ekşi su bir sonraki peynirin mayasıdır, zamanla daha düzgün ve lezzetli peynir verir
- Servis veya saklama: Taze peyniri dilimleyip kahvaltıda bal ve ekmekle, ya da Haliva ve Metaz gibi hamur işlerinde kullan. Buzdolabında kapalı kapta 5 gün dayanır, tülbente sarıp 2-3 gün buzdolabında kurutursan dilimlenebilir sertliğe gelir
Şef notu
Türkiye'deki Çerkes köylerinde bu peynir sepette şekillendirilir ve isteyen kurutup tütsüler, tütsülü olanı daha uzun saklanır. Pastörize sütte verim biraz düşer ama tarif aynıdır. 4 lt sütten yaklaşık 600-700 g peynir çıkar. Kalan peynir suyu çorba ve hamur işlerinde su yerine kullanılabilir.
Sık sorulan sorular
- Çerkes peynirinde süt neden kaynatılmamalı?
- Süt 90°C'ye getirilir, yüzeyde küçük kabarcıklar ve hafif buhar görünmeli ama kaynamamalıdır. Kaynayan süt dibine tutar ve peynire yanık tadı geçer. Dibini tahta kaşıkla ara ara kazımak gerekir.
- Pıhtı oluşmazsa ne yapılır?
- Maya sütün kenarından ince iplik halinde dökülürken süt kepçeyle bir yönde yavaşça çevrilir. 2-3 dakikada beyaz pıhtı yüzeye toplanmalı, altında berrak sarımsı peynir suyu kalmalıdır. Su bulanık kalıyorsa biraz daha maya eklenip beklenir.
- Çerkes peyniri ne kadar saklanır?
- Taze peynir buzdolabında kapalı kapta 5 gün dayanır. Tülbente sarıp 2-3 gün buzdolabında kurutulursa dilimlenebilir sertliğe gelir. Taze peynir kahvaltıda bal ve ekmekle yenebilir.
Hıngel1 sa · Ana yemek
Çerkez Tavuğu1 sa 30 dk · Meze
Çerkes Tavuğu ve Mısır Pastası1 sa 45 dk · Ana yemek
Çerkes Tavuğu 2.03 sa · Ana yemek
Haliva1 sa 50 dk · Ekmek & hamur işi
Lepsı2 sa 30 dk · Ana yemek