Ebbeh

Ebbeh Gambiya Usulü Füme Balıklı Karides Çorbası

Gambiya mutfağından çorba. 1 sa 9 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 9 dk
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Orta
Mutfak
Gambiya mutfağı
Yemek türü
Çorba
Alerjenler
Gluten, Balık, Kabuklu deniz ürünü

Uygulamada aç

Malzemeler

Manyok

  • 800 g taze ya da dondurulmuş tatlı manyok kökü (market manyoku, acı manyok kullanılmaz, kabuğu ve pembe katmanı tamamen soyulmuş, bulunmazsa unlu patates)
  • ön haşlama için 1,5 lt su
  • tamamlama için 1,5 lt taze su

Deniz ürünü

  • 250 g füme uskumru
  • 400 g kabuklu iri karides

Taban

  • 1 büyük kuru soğan
  • 2 diş sarımsak
  • 1 scotch bonnet ya da habanero biberi (bulunmazsa 2 kırmızı acı sivri biber)
  • 80 ml kırmızı palm yağı (bulunmazsa 80 ml ayçiçek yağı ve 1 tk tatlı toz biber)
  • 1 tk tuz
  • 1/2 tk karabiber
  • 2 lime (ya da 1,5 limon)

Servis

  • 2 dal yeşil soğan

Gerekli ekipmanlar

  • Kalın tabanlı tencere
  • Kesme tahtası
  • Şef bıçağı
  • Mutfak makası
  • Süzgeç / kevgir
  • Karıştırma kabı
  • Patates ezici
  • Sote tavası
  • Kepçe

Yapılışı

  1. Manyoku soy: Manyoku 6 cm'lik parçalara kes, her parçanın kabuğunu boyuna bir kez çiz ve kalın kahverengi kabuğu altındaki pembe katmanla birlikte parmakla soyarak çıkar. Parçaları boyuna ikiye böl, ortadaki odunsu lifi kesip at ve 3 cm küplere doğra. Soğuk suda iki kez yıka. Dondurulmuş manyok kullanıyorsan çözdürmeden doğrudan küpleyebilirsin (10 dk)
  2. Haşla: Manyoku 1,5 lt soğuk suyla dibi kalın 5 lt'lik bir tencereye koy, kaynat ve orta ateşte kapağı aralık 10 dk ön haşla. Küpleri kevgirle süz ve bu ilk suyu DÖK, çünkü çiğ manyokta doğal olarak bulunan zararlı bileşikler suya geçer. Dondurulmuş manyokta da aynısını yap. Küpleri tencereye geri koy, 1,5 lt taze kaynar su ekle ve orta ateşte kapağı aralık 15 dk, küplerin kenarları dağılmaya başlayıp bıçak dirençsiz girene kadar pişir. Manyok hiçbir zaman yarı çiğ yenmez, ancak tam pişince zararsız hale gelir. Çorbanın gövdesi bu ikinci, taze pişirme suyu olacak (toplam 25 dk)
  3. Balığı ve sebzeyi hazırla: Manyok pişerken füme uskumrunun derisini ve kılçıklarını ayıkla, eti iri parçalara ayır. Karideslerin kabuklarını bırak, sırtlarını makasla açıp siyah bağırsağı çıkar, kabuk çorbaya lezzet verir. Kesme tahtasında şef bıçağıyla soğanı ince kıy, sarımsağı ez ve acı biberi bütün bırakıp iğneyle iki yerinden del. Bu adım haşlama süresine sığar
  4. Koyulaştır: Tencereden kevgirle manyok küplerinin yaklaşık üçte birini bir kaseye al ve püre ezicisiyle pürüzsüz ezip tencereye geri koy, karıştır. Ezilmiş manyok çorbayı unsuz, ipeksi bir kıvama getirir, kalan küpler lokma olarak kalır (5 dk)
  5. Palm yağı tabanını yap: Sote tavasında palm yağını orta ateşte ısıt, ilk dumanı görmeden soğanı ekle ve 5 dk yumuşayıp şeffaflaşana kadar çevir. Sarımsağı ekleyip 1 dk kokusu çıkana kadar karıştır. Palm yağı aşırı ısınırsa rengini ve kokusunu kaybeder, orta ateşte tut (8 dk)
  6. Birleştir: Soğanlı yağı tavanın dibini kazıyarak manyoklu tencereye aktar. Füme balığı, bütün acı biberi, tuzu ve karabiberi ekle. Kısık ateşte kapağı aralık 10 dk pişir, yüzeyde parlak kırmızı bir yağ halkası oluşmalı. Çok koyulaşırsa 100-200 ml sıcak su ekle, ebbeh kaşıkla içilen, koyu ama akışkan bir çorbadır (10 dk)
  7. Karidesi pişir: Karidesleri ekle, karıştır ve 5 dk, kabukları turuncuya dönüp etleri opaklaşana kadar pişir. Fazla pişen karides lastikleşir (5 dk)
  8. Limonu kat: Ocağı kapat, acı biberi tencereden çıkar. Lime suyunu sık ve karıştır. Tadına bak: ekşi, tuzlu ve palm yağının tatlımsı kokusu dengede olmalı, gerekirse tuz ve lime ekle. Limon suyu kaynamamalı, kaynarsa tazeliğini kaybeder (3 dk)
  9. Servis: Yeşil soğanı ince halkalar halinde doğra. Çorbayı derin kaselere kepçeyle paylaştır, her kaseye manyok küpleri, balık parçaları ve 3-4 karides düşsün. Yeşil soğan serp, isteyen için çıkarılan acı biberi ezip küçük bir kapta sofraya koy. Sıcak servis et (3 dk)

Şef notu

Ebbeh, Gambiya'da manyokla koyulaştırılmış ekşi ve acı bir deniz ürünü çorbası olarak bilinir. Ekşiliği çoğu evde limondan gelir, bazı tariflerde demirhindi de kullanılır. Gambiya'da balık için bonga denen füme balık tercih edilir, burada füme uskumru kullanıldı, geleneksel olarak hazır alınır. Palm yağı bulunmazsa kırmızı biberle renklendirilmiş ayçiçek yağı aynı rengi verir ama koku farklı olur. Çorba bekledikçe manyok suyu çeker, ısıtırken sıcak suyla aç. Tatlı (market) manyok kullanılır, ilk haşlama suyu dökülür ve çorba taze suyla tamamlanır.

Sık sorulan sorular

Manyoğun ilk haşlama suyu neden dökülür?
Çiğ manyokta doğal olarak bulunan zararlı bileşikler suya geçer. Bu yüzden ilk su dökülür; manyok hiçbir zaman yarı çiğ yenmez.
Çorba unsuz nasıl koyulaşır?
Manyok küplerinin yaklaşık üçte biri ezilip tencereye geri konur. Ezilmiş manyok çorbayı unsuz, ipeksi bir kıvama getirir.
Karides neden lastikleşir?
Fazla pişen karides lastikleşir. Karides 5 dakika, kabukları turuncuya dönüp etleri opaklaşana kadar pişirilir.

İlgili tarif

Aynı mutfaktan