
Tapalapa Gambiya Usulü Sıkı İçli, Çıtır Kabuklu Uzun Ekmek
Gambiya mutfağından ekmek & hamur işi. 1 sa 5 dk · +2 sa 20 dk mayalanma ve dinlenme sürer, 4 adet (yaklaşık 28 cm). Zorluk: zor.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 5 dk · +2 sa 20 dk mayalanma ve dinlenme
- Porsiyon
- 4 adet (yaklaşık 28 cm)
- Zorluk
- Zor
- Mutfak
- Gambiya mutfağı
- Yemek türü
- Ekmek & hamur işi
- Alerjenler
- Gluten
Malzemeler
- Hamur (4 adet, yaklaşık 28 cm): 500 g ekmeklik un (tip 550)
- 340 ml ılık su (yaklaşık 35°C)
- 7 g instant kuru maya
- 5 g toz şeker
- 10 g tuz
- 1 yk ayçiçek yağı
Şekillendirme
- 30 g un (serpme için)
Buhar
- 200 ml kaynar su
Gerekli ekipmanlar
- Karıştırma kabı
- Tahta kaşık / spatula
- Streç film
- Hassas terazi
- Fırın tepsisi
- Pişirme kâğıdı
- Fırın
- Stand mikser (isteğe bağlı)
- Mutfak termometresi (isteğe bağlı)
- Ekmek bıçağı (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Mayayı uyandır: Ilık suyun 100 ml'sine şekeri ve mayayı ekle, karıştır ve 5 dk beklet, yüzeyde köpük belirmeli. Su 40°C'yi geçerse maya ölür, termometre yoksa bilek iç yüzüne ılık gelmeli (5 dk)
- Yoğur: Unu ve tuzu geniş bir kapta karıştır, ortasını havuz gibi aç. Mayalı suyu, kalan 240 ml suyu ve yağı ekle, önce tahta kaşıkla, sonra elinle toparla. Unlanmamış tezgâhta 10-12 dk, hamur pürüzsüz, elastik ve hafif yapışkan olana kadar yoğur. Stand mikserde kanca aparatıyla orta devirde 8 dk yeter. Bir parça hamuru parmaklarınla gerdiğinde ışık geçirecek kadar incelmeli (12 dk)
- Birinci mayalanma: Hamuru yağlanmış bir kaba al, üzerini streç filmle ört ve ılık bir yerde 1 saat, iki katına çıkana kadar mayalandır (1 sa bekleme)
- Böl ve ön şekil ver: Hamuru unlanmış tezgâha al, avucunla bastırarak gazını al ve terazi yardımıyla 4 eşit parçaya (yaklaşık 210 g) böl. Her parçayı kenarlarını ortaya katlayarak gevşek bir oval yap, katlanmış yüz alta gelecek şekilde tezgâha diz (8 dk)
- Dinlendir: Ovalleri nemli bir bezle ört ve 15 dk dinlendir. Gluten gevşer, hamur uzatılırken geri çekmez (15 dk bekleme)
- Şekil ver: Her ovali hafifçe yassılaştır, üst üçte birini ortaya katla ve avucunun kenarıyla bastırarak yapıştır, alt üçte birini de aynı şekilde katla ve birleşim yerini başparmağınla sıkıca kapat. Avuçlarını ortadan uçlara doğru yuvarlayarak 28 cm boyunda, uçları hafif sivri bir somun yap. Sıkı sarılan hamur Tapalapa'nın sıkı ve yoğun içini verir (10 dk)
- İkinci mayalanma: Somunları yağlı kâğıt serili 2 tepsiye 2'şer somun olacak şekilde, aralarında 6 cm bırakarak ve birleşim yeri alta gelecek şekilde diz (4 somun tek tepsiye sığmaz), nemli bezle ört ve 45 dk mayalandır. Bu sırada fırının en alt rafına buhar için boş bir üçüncü tepsi koy ve fırını 240°C'ye ısıt. Parmakla bastırdığın iz yavaşça geri dolarsa hamur hazırdır (45 dk bekleme)
- Çiz ve buharla: Somunların üstüne un serp. Keskin bir ekmek bıçağıyla her somunun üstüne boyuna 1 cm derinliğinde tek bir çizik at. İki tepsiyi fırının orta ve üst rafına yerleştir, alt raftaki sıcak tepsiye 200 ml kaynar suyu dök ve kapağı hemen kapat. Buhar kabuğun ilk dakikalarda esnek kalmasını, ekmeğin çizikten açılmasını sağlar (5 dk)
- Pişir: 240°C'de 10 dk pişir, sonra fırın kapağını bir kez açıp buharı boşalt, alt tepsiyi çıkar ve ısıyı 220°C'ye düşür ve iki tepsinin yerini değiştir. 15 dk daha, kabuk koyu altın rengi olana ve alttan vurulduğunda boş ses gelene kadar pişir. İç sıcaklık 95°C olmalı (25 dk)
- Soğut: Ekmekleri tel ızgaraya ya da tepsinin kenarına yaslayarak 20 dk soğut. Sıcak kesilen ekmeğin içi hamurlaşır. Gambiya'da tapalapa boyuna yarılıp içine akara, fasulye yahnisi ya da omlet konularak yenir (20 dk bekleme)
Şef notu
Tapalapa, Gambiya ve Senegal'de fırınlarda pişen, baget'e benzer ve genellikle daha sıkı içli diye anlatılan bir ekmek olarak bilinir. Geleneksel anlatımlarda una darı, mısır ya da börülce unu da karıştırılır, burada ev fırını için yalnızca buğday unu kullanıldı. İstersen 50 g ekmeklik unu tam buğday unuyla değiştirebilirsin. Ekmek ertesi gün sertleşir, 200°C fırında 5 dk ısıtılınca kabuğu yeniden çıtırlaşır.
Sık sorulan sorular
- Maya neden önce suyla uyandırılır?
- Köpük oluşması mayanın canlı olduğunu gösterir. Su 40°C'yi geçerse maya ölür; termometre yoksa su bilek iç yüzüne ılık gelmelidir.
- Ekmeğin kabuğu neden çıtır olur?
- Fırının alt rafındaki sıcak tepsiye kaynar su dökülerek buhar oluşturulur. Buhar kabuğun ilk dakikalarda esnek kalmasını ve ekmeğin çizikten açılmasını sağlar.
- Sıcak ekmek neden hemen kesilmez?
- Sıcak kesilen ekmeğin içi hamurlaşır. Ekmekler 20 dakika soğutulur; Gambiya'da boyuna yarılıp akara, fasulye yahnisi ya da omletle yenir.
Domoda1 sa 25 dk · Ana yemek
Ebbeh1 sa 9 dk · Çorba
Kucha1 sa 12 dk · Ana yemek
Churra Gerteh1 sa 3 dk · Tatlı
Sauce Yohus1 sa 9 dk · Ana yemek
Ebbeh 2.01 sa 4 dk · Başlangıç