Kucha

Kucha Gambiya Usulü Balık Sosu ve Pilavla

Gambiya mutfağından ana yemek. 1 sa 12 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 12 dk
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Orta
Mutfak
Gambiya mutfağı
Yemek türü
Ana yemek
Diyet
Glutensiz
Alerjenler
Balık

Uygulamada aç

Malzemeler

Balık

  • 4 orta boy istavrit ya da kolyoz (her biri yaklaşık 250 g, temizlenmiş)
  • 1 tk tuz
  • 1/2 lime suyu
  • kızartma için 250 ml ayçiçek yağı

Yaprak ezmesi

  • 500 g kuzukulağı (Gambiya'da kullanılan bissap yaprağı yerine)
  • 200 g taze küçük bamya
  • 1 lt su (yaprak için)
  • 300 ml su (bamya için)
  • 1 scotch bonnet ya da habanero biberi
  • 1 tk soumbala (fermente keçiboynuzu tohumu ezmesi, isteğe bağlı)

Sos

  • 1 büyük kuru soğan
  • 2 olgun domates
  • 2 yk ayçiçek yağı
  • 2 yk beyaz sirke
  • 1 lime
  • 1/2 tk tuz
  • 1/2 tk karabiber

Pilav

  • 300 g uzun taneli pirinç
  • 450 ml su
  • 1/2 tk tuz

Gerekli ekipmanlar

  • Süzgeç / kevgir
  • Tencere
  • Havan
  • Tava
  • Mutfak termometresi
  • Fırın tepsisi
  • Sote tavası
  • Rende
  • Kesme tahtası
  • Şef bıçağı
  • Mutfak robotu (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Balığı hazırla: Balıkları kâğıt havluyla kurula, her yanına bıçakla 3 verev çizik at. Tuzu ve lime suyunu çiziklere ve karın boşluğuna ov, 10 dk oda ısısında beklet. Çizikler tuzun ve ekşinin etin içine işlemesini, kızartırken kabuğun kıvrılmamasını sağlar (8 dk + 10 dk bekleme)
  2. Pilavı başlat: Pirinci kevgirde 3 kez yıka. 450 ml suyu tuzla kaynat, pirinci ekle, kapağı kapat ve en kısık ateşte 15 dk pişir, ocağı kapatıp kapağın altına bez koyarak 10 dk demlendir. Pilav sonraki adımlarla paralel pişer
  3. Yaprakları haşla: Kuzukulaklarını bol suda yıka, kalın saplarını at. 1 lt suyu kaynat, yaprakları ekle ve 4 dk, zeytin yeşiline dönüp çökene kadar haşla. Kevgire al, elinle sıkarak suyunu çıkar. Kuzukulağı bissap yaprağı gibi keskin ekşidir, haşlama sertliğini alır (10 dk)
  4. Bamyayı haşla: Bamyaların sap uçlarını kesme tahtasında şef bıçağıyla kes ve 1 cm halkalara doğra. 300 ml suyla küçük bir tencerede kaynat ve 6 dk, bamya yumuşayıp suyu kayganlaşana kadar pişir. Suyunu dökme, ezmeyi bağlayacak (8 dk)
  5. Ezmeyi döv: Yaprakları, bamyayı (suyunun yarısıyla), acı biberi çekirdeksiz olarak ve soumbalayı havanda ya da mutfak robotunda kısa kısa çalıştırarak koyu yeşil, yapışkan, iri dokulu bir ezme haline getir. Pürüzsüz püre değil, yaprak dokusu seçilmeli (8 dk)
  6. Balığı kızart: 28 cm çaplı bir tavada 250 ml yağı (yaklaşık 4 mm derinlik) orta-yüksek ateşte termometreyle 175°C'ye ısıt. Balıkları kâğıt havluyla tekrar kurula. 4 balık tek tavaya sığmaz, bu yüzden 2 partide 2'şer balık kızart. Her partide balıkları tavaya yerleştir ve her yüzünü 4 dk, altın rengi ve çıtır olana kadar kızart. Sırttaki en kalın yerde iç sıcaklık 63°C olmalı. Pişen balıkları kâğıt havlu serili tepsiye al ve ikinci partiden önce yağın 175°C'ye dönmesini bekle (2 parti, toplam 16 dk)
  7. Sos tabanını kur: Soğanı kesme tahtasında şef bıçağıyla ince kıy. Sote tavasında 2 yk yağı orta ateşte ısıt, soğanı 5 dk yumuşayana kadar çevir. Domatesleri rendenin iri yüzünde rendeleyip ekle ve 5 dk, suyunu çekene kadar pişir (10 dk)
  8. Birleştir: Yeşil ezmeyi tavaya ekle, kalan bamya suyunu dök, tuz ve karabiberi kat. Kısık ateşte 6 dk, ezme ısınıp domatesle birleşene kadar karıştırarak pişir. Ocaktan al, sirkeyi ve lime suyunu ekle. Tadına bak: belirgin ekşi, hafif acı ve tuzlu olmalı. Kucha'yı kucha yapan bu ekşiliktir (8 dk)
  9. Tabakla: Her tabağa pilavı yay, ortasına bol bir kaşık yeşil ekşi sos koy ve kızarmış balığı sosun yanına, yarısı pilava yaslanacak şekilde yerleştir. Sıcak servis et, sofrada lime dilimi verilebilir (4 dk)

Şef notu

Kucha, Gambiya'da bissap (roselle) yaprağının ekşiliğiyle yapılan, bamya ve fermente tohumla bağlanan ve balıkla yenen bir sostur. Avrupa'da roselle yaprağı bulunmadığı için en yakın ekşiliği veren kuzukulağı kullanıldı, renk biraz daha koyu olur. Sitedeki Sierra Leone usulü Plasas ve Gine usulü Sauce Feuille'den farkı, palm yağı ve et kullanılmaması, sirke ve limonla gelen keskin ekşiliği ve bamya ile bağlanmasıdır. Burkina Faso usulü Babenda'dan farkı ise fıstık ve pirinçle koyulaştırılmaması ve kızarmış balıkla servis edilmesidir.

Sık sorulan sorular

Yaprak ezmesi neden pürüzsüz olmamalı?
Ezme koyu yeşil, yapışkan, iri dokulu olmalıdır. Pürüzsüz püre değil, yaprak dokusu seçilmelidir.
Kucha'nın ekşiliği neye bağlıdır?
Ocaktan alındıktan sonra eklenen sirke ve lime suyu ekşiliği verir. Sos belirgin ekşi, hafif acı ve tuzlu olmalıdır.
Balığı kızartırken neden iki parti yapılır?
4 balık tek tavaya sığmaz, bu yüzden 2 partide kızartılır. İkinci partiden önce yağın 175°C'ye dönmesi beklenir.

Aynı mutfaktan