Gedlibzhe

Gedlibzhe Kabardey Usulü Ekşi Kremalı Sarımsaklı Tavuk

Çerkes / Kuzey Kafkas mutfağından ana yemek. 1 sa 30 dk (düdüklüde ~1 sa 5 dk) sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 30 dk (düdüklüde ~1 sa 5 dk)
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Zor
Mutfak
Çerkes / Kuzey Kafkas mutfağı
Yemek türü
Ana yemek
Alerjenler
Gluten, Süt, Kereviz

Uygulamada aç

Malzemeler

Tavuk ve suyu

  • 1 bütün tavuk (yaklaşık 1,4 kg) veya 1,2 kg kemikli but ve göğüs
  • 1,5 lt soğuk su
  • 1 kuru soğan (ikiye bölünmüş)
  • 1 defne yaprağı
  • 1 tk tuz

Sos

  • 40 g tereyağı
  • 1 kuru soğan (ince doğranmış)
  • 2 yk un
  • 2 tk tatlı kırmızı toz biber
  • 1/2 tk pul biber
  • 400 ml sıcak tavuk suyu (haşlama suyundan)
  • 300 g ekşi krema (smetana, yağlı)
  • 4 diş sarımsak (bir tutam tuzla ezilmiş)
  • 1/2 tk karabiber
  • tuz

Servis

  • 1/2 demet dereotu veya kişniş
  • mısır pastası
  • pilav ya da ekmek

Gerekli ekipmanlar

  • Tencere
  • Kepçe
  • İnce süzgeç / chinois
  • Sote tavası
  • Profesyonel çırpıcı
  • Karıştırma kabı
  • Mutfak termometresi
  • Havan
  • Düdüklü tencere (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Tavuğu haşla: Tavuğu soğuk suya koy ve orta ateşte kaynamaya bırak, yüzeye çıkan köpüğü 5 dk boyunca kepçeyle al. Soğanı, defneyi ve tuzu ekle, kısık ateşte kapak aralık 40 dk pişir. Düdüklü tencerede bu süre 15 dk'ya iner. Tavuk kemikten ayrılmaya başlıyor ama dağılmıyor olmalı, sos içinde pişmeye devam edecek
  2. Parçala: Tavuğu sudan çıkar, suyu süz ve 400 ml'sini ayır. Tavuğu eklem yerlerinden 8-10 parçaya ayır, istersen kemiklerin bir kısmını çıkar ama deriyi bırak. Parçaları kâğıt havluyla kurula, ıslak tavuk tavada kızarmaz
  3. Tavuğu kızart: Geniş sote tavasında tereyağının yarısını orta-yüksek ateşte erit, tavuk parçalarını derileri altta yerleştir. 6 dk, deri altın rengi olana kadar çevirerek kızart. Bu kısa kızartma gedlibzhenin sosuna kızarmış tereyağı tadı katar. Tavuğu tabağa al
  4. Roux kur: Aynı tavaya kalan tereyağını ekle, soğanı 6 dk, yumuşayıp kenarları hafif kızarana kadar kavur. Unu serp, sürekli karıştırarak 2 dk kavur, un çiğ kokusunu kaybetmeli. Ocağı kısıp kırmızı biber ve pul biberi ekle, 30 sn karıştır. Biber yanarsa sos kahverengi ve acı olur
  5. Sosu aç: Sıcak tavuk suyunu çırpıcıyla azar azar, her seferinde pürüzsüzleşmesini bekleyerek ekle. 5 dk kısık ateşte, sos kaşığı ince bir tabakayla kaplayana kadar pişir
  6. Ekşi kremayı temperle: Ekşi kremayı bir kapta çırp, üstüne sıcak sostan 3-4 kepçe ekleyerek karıştır. Bu ılıtma kremanın sosa girerken kesilmesini önler. Ilınmış kremayı tavaya geri dök ve karıştır
  7. Tavuğu sosla pişir: Tavuk parçalarını sosa geri koy, kapağı kapat ve çok kısık ateşte 10 dk, sos hafif fokurdayarak pişir. Kaynama noktasına çıkarma, ekşi krema güçlü kaynamada ayrışır. Termometreyle en kalın tavuk parçası 74°C olmalı
  8. Sarımsağı ekle: Ezilmiş sarımsağı, karabiberi ekle ve tuzunu ayarla, 2 dk daha pişir. Sarımsak sona eklenir ki keskin kokusu kaybolmasın, Kabardey mutfağında gedlibzhenin imzası budur. Ocağı kapat ve 5 dk dinlendir
  9. Tabakla: Tavuk parçalarını derin bir servis tabağına yerleştir, sosu üstüne bolca dök, kırmızı yağ benekleri sosun yüzünde görünmeli. Kıyılmış dereotu serp. Yanına mısır pastası dilimleri, sade pilav ya da ekmek koy

Şef notu

Gedlibzhe Kabardey ve Adige mutfağının en bilinen tavuk yemeğidir, adı tavuk ve sos anlamına gelen kelimelerden oluşur. Sitedeki Abısta tarifinin mısır pastası bu sosla en geleneksel eşleşmedir. Ekşi krema yerine yarı yarıya kaymak ve süzme yoğurt kullanılabilir. Hindiyle de yapılır. Un ve kırmızı biber ev usulü yorumdur, daha sade yapılışta sos sadece ekşi krema, tavuk suyu ve sarımsaktır.

Sık sorulan sorular

Gedlibzhe'de ekşi krema neden kesilir?
Ekşi krema güçlü kaynamada ayrışır. Bu yüzden sos çok kısık ateşte hafif fokurdayarak pişirilir, kaynama noktasına çıkarılmaz. Krema ayrıca çırpılıp 3-4 kepçe sıcak sosla ılıtılarak tavaya eklenir.
Sarımsak neden en sonda eklenir?
Ezilmiş sarımsak sona eklenir ki keskin kokusu kaybolmasın, Kabardey mutfağında gedlibzhenin imzası budur. Sarımsak ve karabiberle sos 2 dakika daha pişirilir. Sonra ocak kapatılıp 5 dakika dinlendirilir.
Gedlibzhe ne ile servis edilir?
Tavuk parçaları derin tabağa konup sos üstüne bolca dökülür. Yanında mısır pastası dilimleri, sade pilav ya da ekmek verilir. Üzerine kıyılmış dereotu serpilir.

Aynı mutfaktan