
Jeşlıbje Çerkes Usulü Peynirli Fasulye Ezmesi
Çerkes / Kuzey Kafkas mutfağından ana yemek. 1 sa · +8 sa ıslatma sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa · +8 sa ıslatma
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Çerkes / Kuzey Kafkas mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Diyet
- Vejetaryen, Glutensiz
- Alerjenler
- Süt
Malzemeler
Fasulye
- 300 g kuru beyaz fasulye (şeker ya da dermason)
- 1,5 lt su
- 1 defne yaprağı
Sos
- 50 g tereyağı
- 2 orta boy kuru soğan (küçük küp, yaklaşık 300 g)
- 1 tk tatlı toz kırmızı biber
- 1/2 tk pul biber
- 150 ml fasulye haşlama suyu (haşlama suyundan ayrılacak)
- 150 g taze Çerkes peyniri (1 cm küp)
- 120 g ekşi krema (smetana)
- 2 diş sarımsak (ezilmiş)
- 1/2 tk kuru kekik
- 1 tk tuz
- 1/4 tk karabiber
Gerekli ekipmanlar
- Karıştırma kabı
- Düdüklü tencere
- Süzgeç / kevgir
- Patates ezici
- Sote tavası
- Tahta kaşık / spatula
- Şef bıçağı
- Kesme tahtası
Yapılışı
- Islat: Fasulyeyi bol soğuk suda 8 saat ya da bir gece beklet, sonra süzüp yıka. Islanan fasulye eşit pişer ve kabuğu sert kalmaz
- Haşla: Fasulyeyi, 1,5 lt suyu ve defneyi düdüklü tencereye koy, kaynayınca köpüğünü al ve kapağı kapat. Buhar çıkmaya başladıktan sonra kısık ateşte 15 dk pişir ve basıncın kendiliğinden düşmesini bekle (yaklaşık 10 dk). Taneler parmakla kolayca ezilmeli. Normal tencerede kapak aralık 1 sa 15 dk sürer. Haşlama suyundan 150 ml ayır, fasulyeyi kevgirden süz ve defneyi çıkar
- Ez: Fasulyenin yaklaşık dörtte üçünü bir kasede püre ezici ile kaba bir ezme olana kadar ez, dörtte birini bütün bırak. Bütün taneler ezmeye doku katar, tamamen pürüzsüz bir püre yerine kaba bir ezme tercih edilir
- Soğanı kavur: Fasulye pişerken 28 cm sote tavada tereyağını orta ateşte erit, soğanı ekle ve 10 dk, yumuşayıp altın rengi olana kadar kavur. Ateşi kıs, toz biberi ve pul biberi ekleyip 30 sn, tereyağı kırmızıya dönene kadar karıştır
- Fasulyeyi bağla: Ezilmiş ve bütün fasulyeyi tavaya ekle, ayırdığın haşlama suyunun 100 ml'sini dök ve orta-kısık ateşte tahta kaşıkla sürekli karıştırarak 5 dk, fasulye kırmızı tereyağını emip yumuşak ve kremamsı bir ezme olana kadar pişir. Dibe tutmaya başlarsa ateşi kıs
- Peynir ve ekşi kremayı ekle: Peynir küplerini ve ekşi kremayı ekle, kısık ateşte 3 dk karıştırarak ısıt. Çerkes peyniri tamamen erimez, yumuşayıp ezmenin içinde küçük beyaz parçalar halinde kalır. Ekşi krema kaynatılırsa kesilebilir, bu yüzden ateş kısık kalmalı
- Tatlandır: Sarımsağı, kekiği, tuzu ve karabiberi ekleyip 1 dk daha karıştır. Kıvam kaşıktan ağır düşen yumuşak bir ezme olmalı, çok koyuysa kalan 50 ml haşlama suyunu ekle
- Servis et: Jeşlıbje'yi sıcakken sığ tabaklara yay, kaşığın arkasıyla ortasında bir çukur aç ve tavada kalan kırmızı tereyağını bu çukura gezdir. Sıcak servis et
Şef notu
Jeşlıbje, paste (mısır lapası), mısır ekmeği ya da ekmekle yenen bir Çerkes fasulye yemeği olarak anlatılır, adı ve içeriği kaynaklara göre değişebilir. Bazı anlatımlarda kekik yerine Kafkasya'da kullanılan kuru dağ kekiği türü bir ot (savory) geçer, Türkiye'de zahter ya da kuru kekik iyi bir karşılıktır. Çerkes peyniri sitedeki Çerkes Peyniri (Ev Usulü Taze Sepet Peyniri) tarifiyle yapılır ya da hazır alınır, bulunmazsa sıkı bir lor kullanılabilir. Ekşi krema yerine süzme yoğurt da olur, tadı biraz daha ekşi olur.
Sık sorulan sorular
- Fasulyenin hepsi neden ezilmez?
- Fasulyenin yaklaşık dörtte biri bütün bırakılır. Bütün taneler ezmeye doku katar; tarif tamamen pürüzsüz bir püre yerine kaba bir ezmeyi tercih eder.
- Ekşi krema neden kısık ateşte eklenir?
- Ekşi krema kaynatılırsa kesilebilir. Peynir küpleri ve krema eklendikten sonra kısık ateşte yaklaşık 3 dakika karıştırılarak ısıtılır.
- Jeşlıbje çok koyu olursa ne yapılır?
- Kıvam kaşıktan ağır düşen yumuşak bir ezme olmalıdır. Çok koyuysa ayrılan haşlama suyundan kalan 50 ml eklenir.
Hıngel1 sa · Ana yemek
Çerkez Tavuğu1 sa 30 dk · Meze
Çerkes Tavuğu ve Mısır Pastası1 sa 45 dk · Ana yemek
Çerkes Tavuğu 2.03 sa · Ana yemek
Haliva1 sa 50 dk · Ekmek & hamur işi
Lepsı2 sa 30 dk · Ana yemek