Kastinys

Kastinys Žemaitija Usulü Kimyonlu Tereyağı Ezmesi

Litvanya mutfağından meze. 45 dk · +2 sa bekleme (1 sa tereyağı yumuşatma, 1 sa soğutma) sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
45 dk · +2 sa bekleme (1 sa tereyağı yumuşatma, 1 sa soğutma)
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Orta
Mutfak
Litvanya mutfağı
Yemek türü
Meze
Diyet
Vejetaryen
Alerjenler
Gluten, Süt

Uygulamada aç

Malzemeler

Kastinys

  • 200 g tuzsuz tereyağı (oda sıcaklığında, yumuşak)
  • 300 g ekşi krema (en az %20 yağlı, soğuk)
  • 1/2 tk tuz
  • 1 tk frenk kimyonu (Karaman kimyonu)
  • 1 diş sarımsak

Patates

  • 1 kg küçük mumsu patates
  • 1 tk tuz
  • 1/2 demet dereotu

Servis

  • 4 dilim siyah çavdar ekmeği

Gerekli ekipmanlar

  • Karıştırma kabı
  • Tahta kaşık / spatula
  • Havan
  • Streç film
  • Tencere
  • Süzgeç / kevgir
  • El mikseri (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Tereyağını yumuşat: Tereyağını servisten 1 sa önce buzdolabından çıkar. Parmakla bastırınca iz kalmalı ama yağlanmamalı. Eriyen tereyağı ekşi kremayı tutmaz ve ezme ayrışır
  2. Kaseyi hazırla: Bir kaseyi içine buzlu su konmuş daha büyük bir kaseye oturt. Soğuk kase, tereyağı çırpılırken ısınıp yağlanmasını önler. Bu Žemaitija'da kuyu suyunda soğutulan tahta kapta yapılan eski usulün mutfak karşılığıdır
  3. Tereyağını çırp: Tereyağını soğuk kaseye al ve tahta kaşıkla (ya da el mikserinin düşük hızında) 2-3 dk, açık renkli ve kremsi olana kadar çırp
  4. Ekşi kremayı azar azar kat: Ekşi kremayı birer yemek kaşığı ekle ve her eklemeden sonra kaşık tamamen emilene kadar 1 dk çırp. Acele edilirse karışım kesilir ve ekşi kremadan su ayrılır. Toplam 15-20 dk sürer, sonunda hacim artmış, beyaz, kabarık ve parlak bir ezme elde edilir. Kastinys adı karıştırmak, çırpmak anlamındaki bir fiilden gelir diye anlatılır
  5. Baharatla: Frenk kimyonunu havanda kokusu çıkana kadar hafifçe döv. Sarımsağı ayrı olarak havanda tuzla ezip macun yap. İkisini ezmeye ekle ve 1 dk daha çırp
  6. Soğut: Kastinys'i servis kasesine al, yüzeyini kaşığın sırtıyla dalgalandır, streç filmle kapat ve buzdolabında en az 1 sa sıkılaştır. Soğuyunca kesilebilir ama sürülebilir bir krem kıvamı alır
  7. Patatesleri haşla: Servisten 25 dk önce patatesleri fırçayla yıkayıp kabuklu olarak tencerede soğuk suyla başlat, 1 tk tuz ekle ve kaynadıktan sonra 18-20 dk pişir. Kevgire süz, sıcakken soy ve kıyılmış dereotuyla harmanla
  8. Servis et: Sıcak patatesleri tabağa koy, yanına iki kaşık soğuk kastinys koy ve çavdar ekmeğiyle ver. Patatesin sıcaklığında kastinys erir ve sos olur, Žemaitija'da şaka yollu Žemaitija havyarı denir

Şef notu

Kastinys Litvanya'nın batısındaki Žemaitija (Samogitia) bölgesinde bilinen bir tereyağı-ekşi krema ezmesidir. Bazı evlerde sarımsaksız, bazılarında kıyılmış taze soğanla yapılır. Gündelik sürüm ekşimiş sütle, bayram sürümü ekşi kremayla yapılır diye anlatılır. Buzdolabında kapalı kapta 4 gün saklanır.

Sık sorulan sorular

Kastinys neden ayrışır?
Eriyen tereyağı ekşi kremayı tutmaz; bu yüzden tereyağı sadece yumuşatılır, kase buzlu su üstünde tutulur. Acele edilirse karışım kesilir ve ekşi kremadan su ayrılır.
Ekşi krema kastinys'e nasıl eklenir?
Birer yemek kaşığı eklenir ve her eklemeden sonra kaşık tamamen emilene kadar 1 dakika çırpılır. İşlem toplam 15-20 dakika sürer.
Kastinys hangi yemekle servis edilir?
Sıcak haşlanmış patates ve siyah çavdar ekmeğiyle servis edilir. Patatesin sıcaklığında kastinys erir ve sos olur.

Aynı mutfaktan