
Karjalanpaisti Karelya Usulü Dana ve Kuzu Güveci
Finlandiya mutfağından ana yemek. 3 sa 40 dk (düdüklüde ~1 sa 55 dk) sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.
Kısaca
- Toplam süre
- 3 sa 40 dk (düdüklüde ~1 sa 55 dk)
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Zor
- Mutfak
- Finlandiya mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Alerjenler
- Gluten, Süt, Balık
Malzemeler
Et
- 450 g dana kol eti (4 cm küp)
- 300 g kemiksiz kuzu but (4 cm küp)
- 400 g kemikli dana incik (3 cm dilim)
- 2 tk tuz
Aromatikler
- 2 kuru soğan (iri doğranmış)
- 2 havuç (3 cm parçalar)
- 12 tane yenibahar
- 10 tane karabiber
- 3 defne yaprağı
Pişirme
- yaklaşık 700 ml sıcak su
Patates püresi
- 1 kg unlu patates
- 200 ml sıcak süt
- 50 g tereyağı
- 1 tk tuz
- 1 tutam muskat
Turna yemişi reçeli
- 200 g dondurulmuş turna yemişi (cranberry)
- 70 g şeker
- 2 yk su
Servis
- 2 yk ince kıyılmış maydanoz
Gerekli ekipmanlar
- Şef bıçağı
- Kesme tahtası
- Döküm tencere
- Fırın
- Tencere
- Patates ezici
- Kepçe
- Düdüklü tencere (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Eti tuzla: Dana, kuzu ve incik parçalarını kâğıt havluyla kurula, tuzu her yüzüne ovarak 15 dk oda sıcaklığında beklet. Karjalanpaisti'de et kavrulmaz, uzun ve kısık ısıda kendi suyunda pişer. Bu yüzden tuzun önceden etin yüzeyine işlemesi lezzeti derinleştirir. Bu sırada fırını 150°C'ye (alt-üst) ısıt
- Katmanla: 4-5 litrelik döküm tencerenin dibine soğanların yarısını yay. Üstüne etleri karışık biçimde yerleştir, incik dilimlerini ortaya koy ki kemikteki jelatin bütün sosa dağılsın. Havuçları, kalan soğanı, yenibaharı, karabiberi ve defne yapraklarını aralara serpiştir. Bu iş 5 dk sürer
- Suyu ekle ve fırına ver: Sıcak suyu etlerin üst sırası yarı açıkta kalacak kadar dök (yaklaşık 700 ml). Tencereyi ocakta orta ateşte kenarlar fokurdayana kadar 5 dk ısıt, kapağı kapat ve fırının orta rafına koy. 150°C'de 2 sa pişir. Kısık ve eşit ısı bağ dokuyu yavaşça jelatine çevirir, et lif lif ayrılır ama kurumaz
- Kapağı aç ve koyulaştır: 2 saatin sonunda suyu kontrol et. Etler yarı yüksekliğe kadar sıvıda kalmalı, azaldıysa 100 ml sıcak su ekle. Kapağı açık olarak 1 sa daha pişir. Bu son saatte üstteki etler hafifçe kızarır, su da koyulaşıp parlak kahverengi bir sosa döner. Et çatalla bastırınca dağılıyorsa olmuştur. Düdüklü tencerede: aynı katmanlamayla 500 ml su ekle, basınç gelince (yaklaşık 10 dk) 45 dk pişir, buhar 15 dk'da kendiliğinden insin, sonra kapağı açık 10 dk kaynatıp suyu koyulaştır
- Reçeli pişir (paralel): Et fırındayken turna yemişini, şekeri ve suyu küçük tencereye al. Orta ateşte 10 dk, taneler patlayıp sos kaşığın arkasını kaplayana kadar pişir. Soğudukça koyulaşır, kaseye al. Finlandiya'da bu yemeğin yanına ekşi puolukka reçeli konur, turna yemişi aynı keskin dengeyi verir
- Püreyi yap (paralel): Fırın süresinin son 35 dk'sında patatesleri soy, eşit parçalara kes, tuzlu soğuk suya koyup kaynamaya getir ve 20 dk, bıçak dirençsiz geçene kadar haşla. Süz, tencerede 1 dk kısık ateşte buharını uçur ve patates eziciyle ez. Sıcak sütü ve tereyağını azar azar karıştır, tuz ve muskatla tatlandır. Püre yumuşak ama akmayan kıvamda olmalı, kapağını kapatıp ılık tut
- Dinlendir ve yağını al: Tencereyi fırından çıkar, 10 dk dinlendir. Defne yapraklarını çıkar. Yüzeyde biriken yağın fazlasını kaşıkla al, sos ağır ve yağlı olmasın. İncik kemiklerinden ayrılan iliği sosa karıştır, tuzunu kontrol et
- Tabakla: Sıcak, geniş bir tabağın bir yanına iki büyük kaşık püre koy ve kaşığın sırtıyla ortasında bir çukur aç. Yanına bir kepçe et ve havucu sosuyla birlikte yerleştir, sosun bir kısmı püre çukuruna aksın. Kenara 1 yk turna yemişi reçeli koy, maydanoz serp ve hemen servis et. Bu adım 5 dk sürer
Şef notu
Karjalanpaisti Karelya bölgesinin fırın güvecidir ve Finlandiya'nın ulusal yemekleri arasında gösterilir. Özgün tarifte domuz eti de kullanılır; burada domuz yerine kemikli dana incik ile yapıldı, incikteki jelatin aynı yumuşaklığı verir. Eskiden taş fırında, ekmek pişirildikten sonra kalan ısıda saatlerce pişerdi. Yanına puolukka (lingonberry) reçeli konur, bulunmazsa turna yemişi reçeli aynı ekşiliği sağlar. Ertesi gün ısıtıldığında daha da lezzetlenir.
Sık sorulan sorular
- Karjalanpaisti'de et neden kavrulmuyor?
- Bu yemekte et kavrulmaz, uzun ve kısık ısıda kendi suyunda pişer. Etin yüzeyine tuz önceden ovulur ve lezzeti derinleştirir.
- İncik dilimleri neden tencerenin ortasına konur?
- Kemikteki jelatin bütün sosa dağılsın diye. Soğan, havuç ve baharatlar etlerin arasına serpiştirilir.
- Turna yemişi reçeli neden servis edilir?
- Finlandiya'da bu yemeğin yanına ekşi puolukka reçeli konur. Turna yemişi reçeli aynı keskin dengeyi verir.
Karjalanpaisti 2.01 sa 25 dk · Ana yemek
Lohikeitto1 sa 10 dk · Çorba
Karjalanpiirakka2 sa 10 dk · Ekmek & hamur işi
Mustikkapiirakka1 sa 25 dk · Pastacılık
Lohikeitto 2.01 sa 30 dk · Ana yemek
Kesäkeitto45 dk · Çorba
Makaronilaatikko1 sa 20 dk · Ana yemek