Karjalanpiirakka

Karjalanpiirakka Karelya Usulü Çavdar Kabuklu Turta

Finlandiya mutfağından ekmek & hamur işi. 2 sa 10 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.

Kısaca

Toplam süre
2 sa 10 dk
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Zor
Mutfak
Finlandiya mutfağı
Yemek türü
Ekmek & hamur işi
Diyet
Vejetaryen
Alerjenler
Gluten, Süt, Yumurta

Uygulamada aç

Malzemeler

Pirinç lapası

  • 200 g yuvarlak taneli pirinç (sütlaç pirinci)
  • 400 ml su
  • 1 lt süt
  • 30 g tereyağı
  • 1,5 tk tuz

Hamur

  • 200 g çavdar unu (artı açmak için 30 g)
  • 50 g buğday unu
  • 180 ml su
  • 1 tk tuz

Fırçalama

  • 50 g tereyağı
  • 100 ml süt

Yumurtalı tereyağı (munavoi)

  • 4 yumurta
  • 100 g yumuşak tereyağı
  • 1/4 tk tuz

Gerekli ekipmanlar

  • Kalın tabanlı tencere
  • Tahta kaşık / spatula
  • Karıştırma kabı
  • Hamur kazıyıcı
  • Hamur merdanesi / oklava
  • Fırın
  • Fırın tepsisi
  • Pişirme kâğıdı
  • Tencere
  • Pasta fırçası
  • Şef bıçağı
  • Kesme tahtası

Yapılışı

  1. Lapayı pişir: Pirinci ve suyu dibi kalın tencerede kaynat, kısık ateşte 10 dk, pirinç suyu çekene kadar pişir. Sütü ekle ve kısık ateşte 40-45 dk, dibine yapışmasın diye sık sık tahta kaşıkla karıştırarak pişir. Lapa çok koyu olmalı, kaşık içinde dik durmalı. Tereyağını ve tuzu kat, kaseye al ve 15 dk ılıt
  2. Hamuru yoğur: Lapa pişerken çavdar unu, buğday unu ve tuzu karıştır, suyu ekleyip 3 dk, hamur sıkı ve hafif yapışkan olana kadar yoğur. Çavdar hamuru buğday hamuru gibi esnemez, uzun yoğurmaya gerek yok. Silindir yapıp hamur kazıyıcıyla 20 eşit parçaya (her biri yaklaşık 21 g) böl ve nemli bir bezle ört
  3. Hamuru aç: Her parçayı top yap, avuçta bastırıp unlanmış tezgâhta merdaneyle 15 cm çapında, 1-2 mm kalınlıkta, neredeyse saydam bir daireye aç. Açtıklarını aralarına un serpip üst üste koy ve bezle ört, kuruyan çavdar hamuru kıvrılırken çatlar
  4. Fırını ısıt: Fırını alt-üst ısıtmada 275°C'ye ya da en yüksek dereceye ayarla ve en az 20 dk ısıt. Turtalar çok sıcak fırında kısa sürede pişmeli, düşük ısıda hamur sertleşir
  5. Doldur ve kıvır: Her dairenin ortasına 2 yk (yaklaşık 60 g) ılık lapa koy ve kenarlarda 1,5 cm boşluk kalacak şekilde oval yay. Kenarları iki yandan lapa üzerine kıvır ve başparmak ile işaret parmağıyla sıkıştırarak 5-6 mm aralıklarla pililer yap. Ortada lapa açık kalmalı, uçlar sivri olmalı
  6. Pişir: Turtaları yağlı kâğıt serili iki tepsiye onar onar diz. Tepsileri birer birer fırının üst-orta rafında 12-15 dk pişir. Hamur kenarları kahverengi beneklenmeli, lapa yüzünde yer yer altın lekeler oluşmalı
  7. Fırçala: Pişirme sırasında tereyağını ve sütü küçük bir tencerede ısıt. Fırından çıkan turtaları hemen pasta fırçasıyla bu karışımla bolca fırçala. Sert çavdar kabuğu sütü emerek yumuşar
  8. Dinlendir: Fırçalanan turtaları yağlı kâğıt ve temiz bir mutfak beziyle örtüp 10 dk dinlendir, kabuk tamamen yumuşar
  9. Munavoiyi hazırla: Turtalar pişerken yumurtaları kaynar suda 10 dk haşla, soğuk suya al ve soy. Bıçakla ince kıy, yumuşak tereyağı ve tuzla çatalla ezerek karıştır
  10. Servis et: Turtaları ılık ver, her birinin üstüne 1 yk munavoi sür

Şef notu

Karjalanpiirakka Karelya bölgesinden Finlandiya'nın her yanına yayılmış, bugün ülkenin simge yiyeceklerinden sayılan bir turtadır ve AB'de geleneksel özellik garantili ürün olarak tescillidir. Patates püresi ya da arpa lapası dolgulu versiyonları da vardır. Sütlaç pirinci en uygunudur, uzun taneli pirinç lapası bağlanmaz. Çavdar unu iri öğütülmüş olmamalı, ince çavdar unu ince açılır. Turtalar dondurulabilir, fırında 200°C'de 8 dk ısıtılarak servis edilir.

Sık sorulan sorular

Turtalar neden çok sıcak fırında pişer?
Turtalar çok sıcak fırında kısa sürede pişmelidir. Düşük ısıda hamur sertleşir.
Pişen turtalar neden süt ve tereyağıyla fırçalanır?
Sert çavdar kabuğu sütü emerek yumuşar. Fırından çıkar çıkmaz bolca fırçalanır, sonra 10 dakika örtülü dinlendirilir.
Çavdar hamuru neden çatlar?
Kuruyan çavdar hamuru kıvrılırken çatlar. Açılan daireler aralarına un serpilip üst üste konur ve bezle örtülür.

Aynı mutfaktan