Lohikeitto 2.0

Lohikeitto 2.0

Finlandiya mutfağından ana yemek. 1 sa 30 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 30 dk
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Zor
Mutfak
Finlandiya mutfağı
Yemek türü
Ana yemek
Alerjenler
Gluten, Süt, Balık, Kereviz, Sülfit

Uygulamada aç

Malzemeler

Balık suyu

  • 1 somon kafası ve kılçığı (yaklaşık 400 g, balıkçıdan)
  • 1 lt su
  • 1/2 kuru soğan
  • 1 defne yaprağı
  • 6 yenibahar tanesi

Somon

  • 4 parça somon fileto (her biri yaklaşık 140 g, derisiz, yaklaşık 2,5 cm eşit kalınlıkta)
  • 1 tk tuz

Tereyağı banyosu

  • 300 g soğuk tereyağı (küp)
  • 60 ml su

Patates-pırasa kreması

  • 1 pırasa (yaklaşık 200 g)
  • 250 g mumsu patates
  • 15 g tereyağı
  • 500 ml balık suyu (yukarıdan)
  • 150 ml krema (%35 yağlı)
  • 1/2 tk tuz

Patates küpleri

  • 200 g mumsu patates
  • 300 ml balık suyu (yukarıdan)

Dereotu yağı

  • 1 demet dereotu (yaklaşık 40 g, süs için 12 uç ayrılmış)
  • 100 ml ayçiçek yağı

Çavdar kırıntısı

  • 40 g çavdar unu
  • 20 g yulaf ezmesi
  • 20 g tereyağı
  • 1 tutam tuz

Hızlı turşu

  • 1/2 kırmızı soğan
  • 50 ml elma sirkesi
  • 50 ml su
  • 1 yk şeker
  • 1/4 tk tuz

Gerekli ekipmanlar

  • Tencere
  • İnce süzgeç / chinois
  • Tabaklama cımbızı
  • Mandolin
  • Karıştırma kabı
  • Blender
  • Tülbent
  • Sos şişesi
  • Tava
  • Sote tavası
  • Profesyonel çırpıcı
  • Mutfak termometresi
  • Şef bıçağı
  • Kesme tahtası
  • Palet bıçağı / krema spatulası

Yapılışı

  1. Balık suyunu yap: Somon kafasının solungaçlarını çıkar, kafa ve kılçıkları soğuk suda yıka. Bir tencereye 1 lt su, yarım soğan, defne ve yenibaharla koy. Kaynayınca köpüğü al ve kısık ateşte 20 dk pişir. İnce süzgeçten süz, yaklaşık 800 ml çıkar: 500 ml krema, 300 ml patates küpleri için. Klasik lohikeittonun bütün tadı bu suya dayanır, burada da tabağın omurgası
  2. Somonu terbiye et: Balık suyu pişerken filetolarda iğne kılçık kalmışsa cımbızla çek. Her parçayı iki yüzünden tuzla ve buzdolabında 15 dk beklet, sonra yüzeyde oluşan sıvıyı kâğıt havluyla al. Kısa kuru tuzlama eti sıkılaştırır, pişerken beyaz protein sızmasını azaltır
  3. Hızlı turşuyu kur: Soğanı mandolinle 1 mm halkalara kes. Sirke, su, şeker ve tuzu küçük bir kasede şeker eriyene kadar karıştır, soğanı içine koy. En az 20 dk beklet, soğan pembeleşir ve keskinliği gider. Kremalı tabağı keskin bir ekşilikle dengeler
  4. Dereotu yağını yap: Dereotunun 12 ince ucunu süs için ayır. Kalan dereotunu kalın sapları dahil ayçiçek yağıyla blenderde en yüksek devirde 2 dk çek, yağ hafif ısınıp koyu yeşile dönmeli. Tülbentten bir kaseye 15 dk süzdür, bastırma, bulanık olur. Sos şişesine al
  5. Çavdar kırıntısını kavur: Kuru bir tavada tereyağını orta ateşte erit, çavdar ununu, yulafı ve tuzu ekle ve 5-6 dk, sürekli karıştırarak koyu kahverengi, çıtır ve kızarmış ekmek kokulu olana kadar kavur. Kâğıt havluya yay ve soğut. Fin sofrasında çorbanın yanındaki çavdar ekmeğinin yerini tutar
  6. Patates-pırasa kremasını pişir: Pırasayı yıkayıp ince halka, 250 g patatesi soyup 1 cm küp kes. Bir tencerede 15 g tereyağında pırasayı kısık-orta ateşte 5 dk renk almadan terlet. Patatesi ve 500 ml balık suyunu ekle, kapak aralık 15 dk, patates dağılana kadar pişir. Kremayı ve tuzu ekleyip 2 dk kaynat. Blendere alıp 1 dk çek ve ince süzgeçten geri tencereye süz. Kaşığın arkasını hafif kaplayan, ipeksi bir krema olmalı. Kapağı kapalı, en kısık ateşte sıcak tut
  7. Patates küplerini haşla: 200 g patatesi soyup 1 cm düzgün küp kes. Küçük bir tencerede 300 ml balık suyunu kaynat, küpleri ekle ve 6-7 dk, bıçak kolay girene ama köşeler keskin kalana kadar pişir. Ateşi kapat, küpler balık suyunda sıcak beklesin. Klasik çorbadaki patates parçaları böylece tabakta ayrı bir doku olarak kalır
  8. Tereyağı banyosunu kur: 20 cm dar sote tavada 60 ml suyu kaynat, ateşi en kısığa indir. Soğuk tereyağı küplerini birer ikişer ekleyerek çırpıcıyla sürekli çırp, her parti eriyip bağlanmadan yenisini ekleme. Açık sarı, kremamsı, ayrışmamış bir tereyağı sosu oluşur. Termometreyle sıcaklığı 55-60°C arasında tut, 65°C'nin üstünde emülsiyon kırılır ve yağ ayrılır
  9. Somonu ılık pişir: Filetoları 2 partide, ikişer ikişer tereyağı banyosuna yerleştir, 20 cm tavaya dört fileto sığmaz. Tereyağı yaklaşık 1,3 cm yüksekliktedir, filetonun alt yarısına yakınını örter. Kaşıkla üstlerine sürekli tereyağı dökerek her partiyi 8-9 dk pişir, sıcaklığı 55-60°C'de tut. İlk partiyi balık spatulasıyla sıcak bir tabağa al, banyoyu 55-60°C'ye getirip ikinci partiyi pişir. Filetonun ortasında iç sıcaklık 45-48°C olmalı: et turuncu ve parlak kalır, liflerine ayrılmaya hazır ama hiç kurumamış olur. Klasikte çorbada kaynamadan pişen somonun ölçülü hali budur. Balık spatulasıyla dikkatlice al ve kâğıt havluda 30 sn süzdür
  10. Tabakla: Her ısıtılmış derin tabağın ortasına 4-5 yk patates-pırasa kremasını dök. Kremanın içine bir avuç süzülmüş patates küpü serp. Somonu tabağın ortasına, kremanın üstüne yerleştir ve üstüne 1 tutam pul tuz serp. Kremanın yüzeyine 8-10 damla dereotu yağı damlat, somonun üstüne 4-5 turşu soğan halkası ve 3 dereotu ucu koy. Somonun yanına bir tutam çavdar kırıntısı serp. Hemen ver

Şef notu

Lohikeitto'nun bütün malzemeleri burada ayrılıp yeniden kuruldu: balık suyu ve krema ipeksi bir patates-pırasa kremasına, somon tereyağı banyosunda ılık pişen bir filetoya, dereotu parlak bir yağa dönüştü. Çorbanın yanındaki çavdar ekmeği kızarmış çavdar kırıntısıyla tabağa girdi. Tereyağı banyosu için termometre gerekli, sıcaklık kaçarsa tavayı ocaktan alıp bekle. Somon yerine alabalık fileto da olur, pişirme süresi 6-8 dk'ya iner. Krema, dereotu yağı ve kırıntı birkaç saat önceden hazırlanabilir. Düşük ısıda pişen somon ortası parlak kalır: gebe, küçük çocuk, yaşlı ve bağışıklığı zayıf kişilere servis edilecekse filetoyu ortası 63°C olana kadar pişir. Bunun için banyonun ısısını 75-80°C'ye çıkar ve 12-14 dk pişir, tereyağı sosu servis edilmediği için ayrışması sorun olmaz. Çiftlik somonu kullan.

Sık sorulan sorular

Somon tereyağı banyosunda neden 55-60°C'de pişirilir?
65°C'nin üstünde emülsiyon kırılır ve yağ ayrılır. Bu sıcaklıkta somon turuncu ve parlak kalır, kurumaz; fileto ortasında iç sıcaklık 45-48°C olmalı.
Lohikeitto için balık suyu nasıl yapılır?
Somon kafası ve kılçığı soğuk suda yıkanır; soğan, defne ve yenibaharla kaynatılıp köpüğü alınır, kısık ateşte 20 dakika pişirilir. İnce süzgeçten süzülür ve yaklaşık 800 ml çıkar.
Tereyağı sosu ayrışmasın diye ne yapılmalı?
Soğuk tereyağı küpleri birer ikişer eklenir ve her parti eriyip bağlanmadan yenisi eklenmez. Sürekli çırpılarak sıcaklık 55-60°C arasında tutulur.

İlgili tarif

Aynı mutfaktan