Lörtsy

Lörtsy Fin Usulü Kıymalı Pirinçli Yarım Ay Lor Hamuru Pastaları, Dereotlu Ekşi Kremayla

Finlandiya mutfağından meze. 1 sa 27 dk sürer, 24 adet. Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 27 dk
Porsiyon
24 adet
Zorluk
Orta
Mutfak
Finlandiya mutfağı
Yemek türü
Meze
Alerjenler
Gluten, Süt, Yumurta

Uygulamada aç

Malzemeler

  • Hamur (24 adet, 7 cm daire, 3,5 mm, parça başı yaklaşık 14 g, toplam yaklaşık 435 g, kesim artığı yeniden açılır): 195 g un
  • 120 g soğuk tereyağı (küp)
  • 120 g Ev Ricottası ve Lor (Temel, süzülmüş)
  • 1/2 tk tuz. İç (24 × 12 g, pişmiş yaklaşık 290 g): 150 g dana kıyma
  • 20 g pirinç (haşlanınca yaklaşık 60 g)
  • 60 g kuru soğan (ince kıyılmış)
  • 15 g tereyağı
  • 40 ml krema
  • 1/2 tk tuz
  • 1/4 tk karabiber
  • 1/4 tk yenibahar

Sürme

  • 1 yumurta
  • 1 yk süt. Sos (24 × 5 g, yaklaşık 120 g): 120 g Crème Fraîche (Temel)
  • 1 yk ince kıyılmış dereotu

Gerekli ekipmanlar

  • Sote tavası
  • Tencere
  • Karıştırma kabı
  • Pasta çemberi / servis halkası
  • Hamur merdanesi / oklava
  • Fırın tepsisi
  • Pişirme kâğıdı
  • Fırın
  • Pasta fırçası
  • Hassas terazi

Yapılışı

  1. Pirinci haşla ve içi pişir: Pirinci 120 ml tuzlu suda kapalı tencerede 12 dk, suyunu çekene kadar haşla. Aynı sırada sote tavasında tereyağını eritip soğanı 4 dk yumuşat, kıymayı ekle ve kaşıkla ufalayarak 6 dk pişir. Pirinci, kremayı, tuzu, karabiberi ve yenibaharı ekleyip 2 dk karıştır. Pirinç iç dolguyu bağlar ve ağırlaştırmadan doyurur, krema dolgunun pastada kurumasını önler (~12 dk)
  2. Hamuru yoğur ve içi soğut: Unu, soğuk tereyağı küplerini ve tuzu kâsede parmak uçlarıyla kum gibi ufala, lor ekleyip 1 dk karıştır ve top yap. Streçle kapat, buzdolabında 20 dk dinlendir. Dinlenme sürerken iç geniş tabakta soğur, sıcak iç tereyağlı hamuru eritir ve yırtar. Hamur yaklaşık 435 g, iç yaklaşık 290 g olmalı (~20 dk)
  3. Aç ve kes: Fırını 200°C'ye ısıt. Hamuru unlu tezgâhta 3,5 mm kalınlığa aç, 7 cm çaplı kesiciyle 24 daire kes. Kesici dairelerin arasında kalan artık yaklaşık 100 g çıkar (24 daire için 3,5 mm'de yaklaşık 430 g hamur gerekir), topla ve bir kez yeniden aç, üçüncü açışta hamur sertleşir. Daireleri bezin altında tut. Kalınlık eşit olmazsa ince kısım yanar, kalın kısım çiğ kalır (~10 dk)
  4. Doldur ve kapat: Her dairenin ortasına 12 g iç koy (ilk üçünü tartarak ölç), kenarını parmakla ıslatıp daireyi yarım aya katla, kenarı çatalın arkasıyla mühürle. Çok iç kenarı açar, az iç boş görünür. Yarım ayın uzun kenarı yaklaşık 7 cm olur (~16 dk)
  5. Sür: Yağlı kâğıt serili iki tepsiye 12'şer adet, 3 sütun × 4 sıra, aralarında 2 cm boşlukla diz. Yumurta ve sütü çırpıp fırçayla sür, çatalla bir kez buhar deliği aç. Sürme parlak renk verir (~4 dk)
  6. Pişir: İki tepsiyi 200°C fırının orta ve üst rafında 22 dk pişir, 11. dk'da tepsilerin yerini değiştir. Bitiş işareti: üst koyu altın, kenar çıtır, iç sıcaklık 74°C. Düşük ısıda tereyağı hamurdan sızar ve pasta yağlı ağırlaşır (~22 dk)
  7. Servis: Tepside 3 dk dinlendir ki iç buharı çıksın. Crème fraîche'i dereotla karıştır, 24 küçük kaşığa paylaştır. Düz seramik tabağa lörtsy'leri diz, yanına 5 g sos koy. Sıcakken hamur çıtır, iç yumuşaktır, 10 dk içinde ver (~3 dk)

Şef notu

Sıcak servis. Kişi başı 3 adet, 80 kişi × 3 = 240 adet; tarif 24 adet verdiği için çarpan 240/24 = 10, %5 fireyle 10,5 kat (2,05 kg un, 1,26 kg tereyağı hamura ve 160 g içe, 1,26 kg lor, 1,58 kg dana kıyma, 210 g pirinç, 630 g soğan, 420 ml krema, 1,26 kg crème fraîche; 12 adet/tepsi, 2 raflı fırında 11 tur, tur başı 22 dk, iki fırınla yaklaşık 125 dk). Lörtsy Finlandiya'da kahve molası ve pazar yerlerinde satılan yarım ay biçimli etli ya da tatlı pastadır, burada lor hamuru uyarlamasıyla parmak yemeği ölçüsüne indirildi (iç ve yarım ay biçimi Fin lörtsy'sine uygundur, lorlu hamur bu tarif için kurulan bir uyarlamadır). Çiğ doldurulmuş lörtsy'ler tepside dondurulup poşetlenir, 1 ay saklanır, çözdürmeden 200°C'de 28 dk pişer. Pişmişler 180°C fırında 6 dk tazelenir, 70°C'de en fazla 15 dk sıcak kalır.

Sık sorulan sorular

Lörtsy hamuru neden soğuk tereyağıyla yapılır, iç neden soğutulur?
Sıcak iç tereyağlı hamuru eritir ve yırtar. Bu yüzden iç geniş tabakta soğutulur ve hamur buzdolabında dinlendirilir.
Hamur artığı kaç kez yeniden açılabilir?
Artık bir kez yeniden açılır, üçüncü açışta hamur sertleşir. Kesici dairelerin arasında kalan artık yaklaşık 100 g çıkar.
Yarım ay pastanın kenarı neden açılır?
Çok iç kenarı açar, az iç boş görünür. Her daireye 12 g iç konur, kenar ıslatılıp çatalın arkasıyla mühürlenir.

Aynı mutfaktan